Kıymet

Kıymet, Arapça qīma (قيمة) — q-w-m (durmak, kaim olmak) kökünden — "değer, kıymet, fiyat, manevî önem" olarak yerleşmiştir. Aynı kökten al-Qā'im (Allah'ın esma'sından — Daima Var-Olan; aynı zamanda Şia geleneğinde al-Mahdī al-Qā'im sıfatı), al-qiyāma (kıyamet — ayağa kalkma, diriliş), al-istiqāma (istikamet — doğru yolda durma) türetilmiştir. Türk-İslam dindar ailelerin sevdiği değer-temalı klasik kız adıdır. 175 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2025'te #398 sıradadır.

Arapça qīma (قيمة), q-w-m ("durmak, kaim olmak; doğrulmak") kökünden gelir; "durulan-değer, sabit önem" anlamından evrilen "değer, kıymet, fiyat" anlamlarını taşır. Aynı kökten Kur'an-İslam söyleminin merkezi terimleri türetilmiştir: al-qiyāma (kıyamet — ölülerin diriliş için ayağa kalkması, Kur'an'ın Kıyâmet Suresi 75'in adı), al-istiqāma (istikamet — doğru yolda durma; ihdinā al-ṣirāṭa al-mustaqīm = bizi doğru yola ilet, Fatiha 6), al-Qā'im (Allah'ın esma'sından — Daima Var-Olan; ayrıca Şia al-Mahdī al-Qā'im), muqīm (mukîm — kalıcı), al-iqāma (namaz çağrısı, ikamet). Qīma sözcüğü modern Arapçada hem maddi fiyat-değer hem manevî önem-kıymet anlamlarını birleştirir. Türkçeye Osmanlı dini-edebî yoluyla kıymet yerleşmiş; kıymet bilmek (değer vermek), kıymet vermek gibi deyim-fiillerde kalıcılaşmıştır. Kişi adı olarak Türk-Anadolu klasik kız adı geleneğinin sevdiği değer-temalı tercihlerden biridir.