Medine
Medine İsminin Anlamı ve Kökeni
Medine, Arapça al-Madina — m-d-n kökünden "şehir, kent" anlamına gelir. Genel sözlük anlamından bağımsız olarak özel bir kavram olarak Hz. Peygamber'in Hicret (622) sonrası yerleştiği ve İslam'ın ilk siyasi toplumsal düzeninin kurulduğu Yathrib şehrinin yeni adıdır: Madinat al-Nabi (Peygamber Şehri) > al-Madina al-Munawwara (Aydınlatılmış Şehir). İslam'ın Mekke'den sonraki ikinci kutsal şehridir. Türkçeye Osmanlı dini edebi yoluyla girmiş, kız adı olarak yerleşmiştir.
Medine, Arapça al-Madina — m-d-n (şehirleşmek, yerleşik düzen kurmak) kökünden gelir; aynı kökten madana (şehirleştirme, modernizasyon), tamadduneti (medeniyet, urbanizasyon) ve madani (medeni, şehirli) türetilmiştir. Türkçedeki medeniyet sözcüğü doğrudan bu kökten gelir. Hz. Peygamber'in 622'deki Hicret'i öncesinde şehrin adı Yathrib idi; Peygamber'in yerleşmesinden sonra Madinat al-Nabi (Peygamber Şehri) ve al-Madina al-Munawwara (Aydınlatılmış Şehir) yeni adları yerleşti — kısa formda al-Madina yeterli oldu. Türkçeye Osmanlı dini söyleminden geçmiş; Medine-i Münevvere (Aydınlanmış Medine), Medine-i Fazıla (Erdemli Şehir, Farabi'nin felsefi terimi) gibi terkiplerde de yer almıştır.
Popülerlik
Medine, 1850 TÜİK kayıtlarında 100-200 sıralarında bulunur ve 19. yüzyıl Anadolu'sunun ailelerinde tanıdık bir kız adı olarak yer aldı. 20. yüzyıl boyunca 200-400 sıralarında istikrarlı kalır. 2010 sonrası dindar şehirli kuşağın İslami coğrafi temalı isim tercihiyle (Mekke nadir, Medine, Kâbe nadir) yavaş bir yükselişe geçti. 2025'te #169 sıradadır.
Popülerlik Trendi
DüşüyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
Hz. Peygamber Hicret sonrası 622-632 arası 10 yılını burada geçirdi; ilk Müslüman toplumu ve ilk siyasi-İslami düzen Medine'de kuruldu. Mescid-i Nebevi, İslam'ın Mekke'deki Mescid-i Haram'dan sonra ikinci kutsal mescidi; içerisinde Hz. Peygamber'in mezarı bulunur. Türk-İslam ailelerinde Medine adı koymak, Peygamber Şehri'nin manevi hatırasını ve hicret fedakârlık temalarını çocuğa aktarma niyetini taşır. Modern dindar şehirli ailelerin tercih ettiği coğrafi-İslami kız adlarından biridir.
Kur'an-ı Kerim'de: Tevbe Suresi, 101. Ayet
Çevrenizdeki bedevilerden ve Medine halkından bir kısım münafıklar vardır ki, münafıklıkta uzmanlaşmışlardır.
Edebiyatta ve Folklorda
Kur'an-ı Kerim — Tevbe, Münafikun, Ahzab Sureleri
al-Madina terimi Kur'an'da dört defa geçer: Tevbe 101 (Medine halkından münafıklar), Tevbe 120 (Medine ehli ve çevresindeki bedeviler), Münafikun 8 (Medine'den çıkardığımızda) ve Ahzab 60 (Medine'de fitne çıkaranlar). Bunlar Medine'nin Hz. Peygamber döneminin merkezi olarak Kur'an tarihindeki yerini belgeler.
el-Medinetü'l-Fazıla
Farabi · 950Türk-İslam filozofu Farabi'nin (Türkistanlı, 870-950) Arapça felsefe eseri. Platon'un Devlet'inin İslam felsefesindeki karşılığı; erdemli şehir (Medine-i Fazıla) kavramı İslam siyaset felsefesinin temel terimlerinden biridir.
Uluslararası Karşılıkları
- Arapçaal-Madīna
- FarsçaMadīneh
- UrducaMadina
- İngilizce / AvrupaMedina
Ünlü İsimdaşlar
Medine-i Münevvere (Mescid-i Nebevî)
Suudi Arabistan'da, İslam'ın ikinci kutsal şehri. Hz. Peygamber'in 622'de Mekke'den hicret ettiği ve hayatının son 10 yılını geçirdiği yer; mezarı Mescid-i Nebevî içinde bulunur.
Medine İsmi En Yaygın Hangi İllerde?
TÜİK 2025 verilerine göre Medine isminin en çok kullanıldığı iller.