Medine
Anlam ve Köken
Medine, Arapça al-Madīna (المدينة) — m-d-n kökünden "şehir, kent" anlamına gelir. Genel sözlük anlamından bağımsız olarak özel bir kavram olarak Hz. Peygamber'in Hicret (622) sonrası yerleştiği ve İslam'ın ilk siyasi-toplumsal düzeninin kurulduğu Yathrib şehrinin yeni adıdır: Madīnat al-Nabī (Peygamber Şehri) > al-Madīna al-Munawwara (Aydınlatılmış Şehir). İslam'ın Mekke'den sonraki ikinci kutsal şehridir. Türkçeye Osmanlı dini-edebî yoluyla girmiş, kız adı olarak yerleşmiştir; 176 yıllık TÜİK derinliğiyle 2025'te #169 sıradadır.
Medine, Arapça al-Madīna (المدينة) — m-d-n (şehirleşmek, yerleşik düzen kurmak) kökünden gelir; aynı kökten madana (şehirleştirme, modernizasyon), tamadduneti (medeniyet, urbanizasyon) ve madanī (medenî, şehirli) türetilmiştir. Türkçedeki medeniyet sözcüğü doğrudan bu kökten gelir. Hz. Peygamber'in 622'deki Hicret'i öncesinde şehrin adı Yathrib (يثرب) idi; Peygamber'in yerleşmesinden sonra Madīnat al-Nabī (Peygamber Şehri) ve al-Madīna al-Munawwara (Aydınlatılmış Şehir) yeni adları yerleşti — kısa formda al-Madīna yeterli oldu. Türkçeye Osmanlı dini söyleminden geçmiş; Medine-i Münevvere (Aydınlanmış Medine), Medine-i Fâzıla (Erdemli Şehir, Farabi'nin felsefi terimi) gibi terkiplerde de yer almıştır.
Popülerlik
Medine, 1850 TÜİK kayıtlarında 100-200 sıralarında bulunur ve 19. yüzyıl Anadolu'sunun dindar ailelerinde tanıdık bir kız adı olarak yer aldı. 20. yüzyıl boyunca 200-400 sıralarında istikrarlı kalır; 2010 sonrası dindar şehirli kuşağın İslamî coğrafi-temalı isim tercihiyle (Mekke nadir, Medine, Kâbe nadir) yavaş bir yükselişe geçti. 2025'te #169 sıradadır.
Popülerlik Trendi
DüşüyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Medine, Mekke'den sonra İslam'ın ikinci kutsal şehridir. Hz. Peygamber Hicret sonrası 622-632 arası 10 yılını burada geçirdi; ilk Müslüman toplumu ve ilk siyasi-İslamî düzen Medine'de kuruldu. Mescid-i Nebevî, İslam'ın Mekke'deki Mescid-i Haram'dan sonra ikinci kutsal mescidi; içerisinde Hz. Peygamber'in mezarı bulunur. Türk-İslam ailelerinde Medine adı koymak, Peygamber Şehri'nin manevî hatırasını ve hicret-fedakârlık temalarını çocuğa aktarma niyetini taşır. Modern dindar şehirli ailelerin tercih ettiği coğrafi-İslamî kız adlarından biridir.
Kur'an-ı Kerim'de: Tevbe Suresi, 101. Ayet
Çevrenizdeki bedevilerden ve Medine halkından bir kısım münafıklar vardır ki, münafıklıkta uzmanlaşmışlardır.
Edebiyatta ve Folklorda
Kur'an-ı Kerim — Tevbe, Münafikun, Ahzab Sureleri
al-Madīna terimi Kur'an'da dört defa geçer: Tevbe 101 ("Medine halkından münafıklar"), Tevbe 120 ("Medine ehli ve çevresindeki bedeviler"), Münafikun 8 ("Medine'den çıkardığımızda") ve Ahzab 60 ("Medine'de fitne çıkaranlar"). Bunlar Medine'nin Hz. Peygamber döneminin merkezi olarak Kur'an-tarihindeki yerini belgeler.
el-Medînetü'l-Fâzıla
Farabi · 950Türk-İslam filozofu Farabi'nin (Türkistanlı, 870-950) Arapça felsefe eseri. Platon'un Devlet'inin İslam felsefesindeki karşılığı; erdemli şehir (Medîne-i Fâzıla) kavramı İslam siyaset felsefesinin temel terimlerinden biridir.
Uluslararası Karşılıkları
- Arapçaal-Madīna (المدينة)
- FarsçaMadīneh
- UrducaMadina
- İngilizce / AvrupaMedina
Ünlü İsimdaşlar
Medine-i Münevvere (Mescid-i Nebevî)
Dini-coğrafi sembolSuudi Arabistan'da, İslam'ın ikinci kutsal şehri. Hz. Peygamber'in 622'de Mekke'den hicret ettiği ve hayatının son 10 yılını geçirdiği yer; mezarı Mescid-i Nebevî içinde bulunur.
Medine İsmi En Yaygın Hangi İllerde?
TÜİK 2025 verilerine göre Medine isminin en çok kullanıldığı iller.