Mehmed
Mehmed İsminin Anlamı ve Kökeni
Mehmed, Arapça Muhammed adının klasik Osmanlı yazımıdır ve "övülen, övülmeye değer" anlamlarına gelir. Türkçede Mehmet gündelik halk söyleyişi, Mehmed ise klasik edebi yazımdır. Osmanlı tarihine altı padişah bu adla geçmiştir: I. Mehmed (1413-1421), II. Mehmed Fatih (İstanbul fatihi, 1444-1481), III, IV, V. Mehmed Reşad ve son padişah VI. Mehmed Vahdettin (1918-1922). Türkçenin en köklü klasik erkek adlarındandır.
Arapça Muhammed, h-m-d (övmek, hamdetmek) kökünün mudaaf (şeddeli) ism-i mef'ul biçimidir ve "defalarca övülen, övülmeye değer kişi" anlamına gelir. Aynı kökten Ahmed (en çok öven veya en çok övülen), Mahmud (övülen), Hamd (Allah'a övgü), el-Hamid (Esmaü'l-Hüsnadan) sözcükleri türer. Türkçeye geçişte ikinci m'nin sertliği zamanla h-e-d yumuşamasıyla Mehmed biçimini almıştır.
Popülerlik
Mehmed, klasik Osmanlı yazımıyla en köklü Türk-İslam erkek adlarından biri — Hz. Peygamber'in adının (Muhammed) Türkçeye yumuşamış biçimidir. Osmanlı hanedanlığında altı padişah (II. Mehmed/Fatih dahil) bu adı taşımıştır. Modern Türkçede Mehmet halk söyleyişi yaygındır; klasik Mehmed yazımı edebiyat ve hattat geleneğinde yaşar. Türk askeri kültüründe Mehmetçik (Türk askerinin halk adı) bu adı sembolik kılmıştır.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Muhammed adı Kur'an'da dört yerde geçer: Al-i İmran 3:144, Ahzab 33:40, Muhammed 47:2 ve Fetih 48:29. Aynı kökten Ahmed ise Saf 61:6'da Hz. İsa'nın gelecekteki bir peygamberi müjdelediği ayette kullanılır. Klasik İslami gelenekte el-Hamd (Allah'a övgü) Fatiha suresinin açılış sözcüğüdür ve Kur'an'ın temel kavramlarındandır.
Tarihi Figürler
Sultan II. Mehmed-Fatih
saltanat 1444-1446, 1451-1481, Osmanlı padişahıİstanbul'u 1453'te fethederek Orta Çağ'ı kapatan Osmanlı padişahıdır; çok dilli, ilim ve sanata düşkün kişiliğiyle imparatorluğa klasik biçimini veren hükümdardır.
Sultan VI. Mehmed-Vahdettin
saltanat 1918-1922, son-Osmanlı padişahıOsmanlı'nın son padişahıdır; saltanatı Mondros Mütarekesi ve işgal yıllarına denk gelmiş, 1922'de saltanatın kaldırılmasıyla tahttan inmiştir.
Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaMuḥammad
- Türkçe (diğer yazımlar)Mehmed / Mehmet / Memet / Memik
Ünlü İsimdaşlar
Sultan II. Mehmed-Fâtih
Klasik dünya tarih geleneğinde merkezî söz; 1453'te İstanbul'u fetheden Osmanlı pâdişâhı; klasik Osmanlı pâdişâh onursal kavramın tanınan figürüdür. *Fâtih* (Fethedici) onursal form bağlantısı vardır.