Alirıza
Alirıza İsminin Anlamı ve Kökeni
Alirıza, Arapça Ali (Hz. Ali'nin adından) ve Rıza (Allah'ın rızası, hoşnutluk) sözcüklerinin birleşmesinden oluşan ve "Hz. Ali ve Hz. Rıza'nın hatırasıyla" anlamlarına gelen bir erkek adıdır. Hz. Ali bin Ebi Talib (599-661) — Hz. Peygamber'in damadı ve dördüncü halife — adın ilk kısmının kaynağıdır. Rıza sözcüğünün manevi yükü ise Hz. Ali soyundan gelen Hz. Ali er-Rıza (765-818) — Şii İmamiyye geleneğinin sekizinci imamı, Abbasi halifesi Me'mun'un veliahdı, Türbe-i İmam Rıza'sı Meşhed'de — bağlantısıyla zenginleşir. Klasik Türk-İslami gelenekte Hz. Ali ve Ehl-i Beyt sevgisinin sembolü olarak Alevi-Bektaşi dahil tüm geleneklerde yaygındır.
Arapça birleşik ad: Ali (Hz. Ali'nin adı; yüce, ulu anlamında) ve Rida (Allah'ın rızası, hoşnutluk) sözcüklerinin birleşiminden oluşur. Aynı kök ailesinden Hz. Ali'nin el-Murtada (Allah'ın razı olduğu) lakabı yer alır; Şii gelenekteki sekizinci imam Ali el-Rıda (765-818) bu adın taşıdığı tarihi yükün kaynaklarındandır.
Popülerlik
Alirıza, 1860'tan itibaren TÜİK kayıtlarında dindar Anadolu (özellikle Doğu Anadolu, Karadeniz, Alevi Bektaşi halk tasavvuf) ailelerinin sevdiği klasik sahabi soy mirası erkek adı şeklinde görünür. 20. yüzyıl boyunca Türk-İslami ailelernde 200-500 sıralarında istikrarlı kaldı; 2025'te #435 sıradadır.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: er-rida (rıza) Kur'an'da Maide 5:119 radiya'llahu anhum ve radu anhu (Allah onlardan razı olmuş, onlar da Allah'tan razı olmuşlardır) ve Fecr 89:28 irjii ila rabbiki radiyatan mardiyya (Rabbine hoşnut olmuş ve hoşnut olunmuş olarak dön) ayetlerinde geçer; ilahi hoşnutluğun temel kavramdır. Şii gelenekte Ali el-Rıda'nın türbesi Meşhed (İran) en önemli ziyaret merkezlerinden biridir.
Tarihi Figürler
İmam Ali Rıza ('Ali ibn Musa er-Rida)
765-818, Şia İslam 8. İmamı / Ehl-i Beyt onursal grubuŞia İslami kelam doktrininde Ehl-i Beyt-onursal-on-iki-imamın 8. üyesi; el-Imam er-Rida (razı olunmuş imam) onursal sıfatıyla anılır. 818'de Tus'ta (modern Meşhed-İran) öldürüldü; mezarı klasik Şia İslami halk tasavvuf türbe ziyaret noktalarının merkez yerlerindendir.
Uluslararası Karşılıkları
- Arapça-Türkçe (terkip)'Alī al-Riḍā
- FarsçaAli Rıza
- UrducaAli Raza
- BoşnakçaAliriza
Ünlü İsimdaşlar
İmam Ali Rıza ('Alī ibn Mūsā al-Riḍā)
Şia İslamî kelâm doktrininde Ehl-i Beyt-onursal-on-iki-imamın 8. üyesi (765-818); klasik İslamî *el-Imām er-Riḍā* (razı olunmuş imam) onursal sıfatıyla anılır. Memurların, Tûs'ta (modern Meşhed-İran) öldürüldü; mezarı klasik Şia İslamî halk tasavvuf türbe ziyaret noktalarının merkez yerlerindendir.