Mehtap
Anlam ve Köken
Mehtap, Farsça kökenli bir sözcük olup 'ay ışığı' anlamına gelir; 'meh' (ay) ve 'tab' (parlaklık, ışık) bileşenlerinden oluşur. Geceleri gökyüzünü aydınlatan ayın yumuşak ışığını çağrıştıran bu isim, Türk şiirinde ve edebiyatında romantik bir imge olarak sıkça yer bulmuştur.
Farsça mehtāb (مهتاب) sözcüğü — meh (ماه, "ay") ile tāb (تاب, "parlaklık, ışık, ısı") kelimelerinin birleşiminden oluşan klasik-Fars bileşik-kelimesidir: "ay-ışığı, mehtap, mehtabın parlaklığı" anlamını taşır. Farsça tāb kelimesi "parlamak, ışıldamak, ısınmak" fiil-kökünden geldiği için birleşik-kelime ay-ın ışıldama-hâli özel anlamını kazanır. Klasik Fars-Türk divan şiirinin sevgili-gece-aşk estetik-kelimelerinden biri olarak kullanıldı — mehtap-ı âleme (âlemin mehtabı), şeb-i mehtap (mehtaplı gece) gibi tamlamalar divan-şiirinin standart estetik ifadelerindendir. Türkçeye Osmanlı Türkçesi aracılığıyla mehtap biçiminde yerleşti. Özel-ad olarak 1970-80 Türkiye'sinin Farsça-klasik estetik kadın adları dalgasının parçası olarak yaygınlaştı — 1978'de #51 ile zirvesine ulaştı.
Popülerlik
Mehtap, 1970-80 Türkiye'sinin Farsça-klasik divan-estetik kadın adları dalgasının (Mehtap, Hilal, Nurcihan, Gonca) temsilcilerinden biri olarak 1978'de #51 ile zirvesine ulaştı. Cumhuriyet-orta sınıf aile tercihinin klasik-divan estetik kadın adlarına yönelmesiyle öne çıktı. 2025'te #404 sırada ancak yükseliyor trendinde — 2020'ler klasik-Fars estetik adlara geri-dönüş akımının göstergelerinden biri.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Modern Kültürde
Mehtap Cızro
Oyuncu · 1971Türk oyuncu ve tiyatrocu (d. 1971). 1990'lar-2010'lar Türk sahne-sinema sektörünün kadın oyuncularından biri oldu.
Uluslararası Karşılıkları
- Farsça (kaynak)Mehtāb (مهتاب)
- UrducaMahtab
- KurmancîMehtab
- Azerbaycan TürkçesiMehtab
Ünlü İsimdaşlar
Mehtap Akgün
Televizyon SunucusuTürk televizyonunda uzun yıllar haber ve program sunuculuğu yapmış tanınmış bir isimdir.
Mehtap Bayri
OyuncuTürk sinema ve tiyatrosunda çeşitli rollerde yer almış bir oyuncudur.
Mehtap Ar
Oyuncu/ŞarkıcıTürk sinemasının önemli isimlerinden biri olup hem oyunculuk hem de müzik alanında eserler vermiştir.