Mekkiye

Mekkiye, Arapça Makkiyya (مكية) — Makka(t) (مكة — Mekke şehri, klasik halk-Arap-İslam söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı) söz-unsuru ile dişil-nispet-eki -iyye yan-formunun terkibinden Mekke'li, Mekke-nispetli, klasik halk-Arap-İslam söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı anlamlarına gelir. Aynı kök-ailesinden al-Makka (Mekke şehri), al-Makkī (Mekke'li-eril yan-form söz-yapısı), al-Makkiyya (Mekke'li-dişil yan-form söz-yapısı), Umm al-Qurā (Mekke'nin söz-merkezi yan-yapı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır söz-yapısı), al-Balad al-Amīn (güvenli-belde söz-merkezi söz-yapısı; klasik halk-Tîn 95:3 yan-yapı) yan-örgüsü oluşur. Kur'ânî yan-bağlam Fetih Sûresi 48:24'te söz-merkezindedir — Wa-Huwa lladhī kaffa aydiyahum 'ankum wa-aydiyakum 'anhum bi-baṭn-i Makkata min ba'di an aẓfarakum 'alayhim ("Sizi onlara karşı muzaffer kıldıktan sonra Mekke'nin göbeğinde onların ellerini sizden, sizin ellerinizi de onlardan çeken O'dur"). Klasik halk-Tafsîr söz-örgüsünde Mekke — Hz. İbrâhîm-Hz. İsmâîl Ka'be-bina yan-bağlamı (bk. İbrahim, Ismail maddeleri yan-form söz-örgüsü; Bakara 2:125-129), Hz. Muhammed'in doğum-şehri, Umm al-Qurā (şehirlerin-anası söz-merkezi söz-yapısı; klasik halk-En'âm 6:92, Şûrâ 42:7 yan-yapı), klasik halk-İslam söz-örgüsünün söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır. 97 yıllık TÜİK tarihiyle 2025'te #403 sıradadır.

Arapça Makkiyya (مكية), Makka(t) (مكة — "Mekke şehri, klasik halk-Arap-İslam söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı; klasik Arap-Sami söz-örgüsünde m-k-k kök-ailesinin söz-merkezi söz-yapısı; aynı kök-ailesinden al-Makka — Mekke şehri, al-Makkī — Mekke'li-eril, al-Makkiyya — Mekke'li-dişil, Umm al-Qurā — şehirlerin-anası söz-merkezi söz-yapısı; klasik halk-En'âm 6:92, Şûrâ 42:7 yan-yapı, al-Balad al-Amīn — güvenli-belde; klasik halk-Tîn 95:3 yan-yapı, al-Bayt al-Ḥarām — Ka'be-yapısı, al-Masjid al-Ḥarām — Mescid-i Haram yan-örgüsü") söz-unsuru ile dişil-nispet-eki -iyye yan-formunun terkibinden Mekke'li, Mekke-nispetli, klasik halk-Arap-İslam söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı. Klasik halk-Arap söz-örgüsünde -iyye yan-soneki — dişil-nispet-yan-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır (aynı yan-yapıda al-Madaniyya — Medineli-dişil; bk. Medine maddesi yan-form söz-örgüsü, al-Bagdādiyya — Bağdatlı-dişil yan-örgüsü). Kur'ânî yan-bağlam Fetih Sûresi 48:24'te söz-merkezindedir — Wa-Huwa lladhī kaffa aydiyahum 'ankum wa-aydiyakum 'anhum bi-baṭn-i Makkata min ba'di an aẓfarakum 'alayhim wa-kāna Allāhu bimā ta'malūna baṣīrā ("Sizi onlara karşı muzaffer kıldıktan sonra Mekke'nin göbeğinde onların ellerini sizden, sizin ellerinizi de onlardan çeken O'dur. Allah, yaptıklarınızı görmektedir") söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır; klasik halk-Tafsîr söz-örgüsünde Hudaybiye-musâlahası (628; klasik halk-Sîret yan-bağlamı) söz-merkezi yan-yapı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır. Mekke — Hz. İbrâhîm-Hz. İsmâîl Ka'be-bina yan-bağlamı (bk. İbrahim, Ismail maddeleri yan-form söz-örgüsü; Bakara 2:125-129 "İbrâhîm ve İsmâîl, Ka'be'nin temellerini yükseltirken: 'Rabbimiz, bunu bizden kabul buyur'..."), Hz. Muhammed'in doğum-şehri (570; bk. Muhammed maddesi yan-form söz-örgüsü), klasik halk-İslam söz-örgüsünün söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır. Klasik halk-Tafsîr söz-örgüsünde Mekke — Umm al-Qurā (şehirlerin-anası söz-merkezi söz-yapısı; En'âm 6:92, Şûrâ 42:7 söz-merkezi yan-yapı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır), al-Balad al-Amīn (güvenli-belde söz-merkezi söz-yapısı; Tîn 95:3 söz-merkezi yan-yapı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır), al-Bayt al-Ḥarām (Ka'be-yapısı söz-merkezi söz-yapısı), al-Masjid al-Ḥarām (Mescid-i Haram söz-merkezi söz-yapısı) söz-merkezi söz-imgeleri yan-bağlanır. Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle Makkiyya / Mekkîye / Mekkiye yan-formunda yerleşmiştir; özellikle Doğu-Anadolu, Güneydoğu-Anadolu, İç-Anadolu Sünnî-muhafazakâr ailelerinin sevdiği klasik İslami kız adı oldu (Mekke'nin söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır kız-adı yan-yapı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır).