Mervan ismi “Beyaz çakmak taşı; sert, parlak taş” anlamına gelir. Türkiye'de orta sıklıkta tercih edilen bir isimdir (TÜİK 2025: #250).
Deneyin
Mervan İsminin Anlamı ve Kökeni
Mervan, Arapça "Marvan" adından gelir; "çakmak taşı" kökünden "beyaz çakmak taşı, sert parlak taş" anlamına gelir; ad sözlükleri kuvars kristali anlamını da verir. Emevi halifeleri I. Mervan (684-685) ve II. Mervan (744-750) bu adı taşımıştır. Türkiye'de ad özellikle Kürtler arasında, yaklaşık 983-1085 yılları arasında Diyarbakır ve Silvan'da hüküm süren Mervaniler hanedanına atfen kullanılır. TÜİK kayıtlarında Mervan ismine ilk olarak 1951 yılında rastlanmaktadır. İsim, 2024 yılında 246. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 250. sırayla listelenmektedir.
Arapça mervan, "çakmak taşı, beyaz parlak taş" anlamındaki kökten gelir; merv (sert beyaz taş) sözcüğüyle aynı ailedendir ve ad sözlüklerinde kuvars kristali diye de açıklanır. Mekke'deki Merve tepesinin adı da bir taş adıdır. Safa ile Merve, hac ve umrede yapılan sa'y sırasında yedi kez gidip gelinen iki tepedir; Mervan adı bu tepeyle yalnızca sözcük kökünü paylaşır. Ad İslam tarihinde iki Emevi halifesiyle tanındı. Kürtler arasında ise daha çok, 10. ve 11. yüzyıllarda Silvan ve Diyarbakır çevresinde hüküm süren Mervaniler hanedanına atfen kullanılır. Ad Türkiye'de 1950'lerden beri kayıtlıdır ve 2024'te en yüksek sırasına ulaşmıştır.
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Mervan İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Bir adın insanı belirlediğini söyleyemeyiz; ama adların taşıdığı çağrışımlar kültürel olarak paylaşılır ve gerçektir. Arapça kökenli Mervan isminde öne çıkan iki özellik:
Kararlılık
Kararlılık, bu ismin en görünür yanı. Sözünü tutan, başladığı işi bitiren, zorlukta geri adım atmayan bir duruş. Türkçede bu nitelik çoğu zaman dayanıklılıkla birlikte düşünülür: yorulmayan, kendi ayakları üzerinde duran.
Aydınlık
Bu isim ışıkla anılır: karanlıkta yön gösteren, bulunduğu yeri belirginleştiren bir varlık. Buradaki aydınlık şenlik değil, açıklık — saklanacak bir yanı olmamak.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Mervan 1951'de 374. sırayla kayıtlara girdi; 1950'lerin ortasından 1980'lerin sonuna dek 460 ile 565. sıralar arasında, seyrek verilen bir addı. 1990'ların başında hızla yükseldi: 1990'da 463., 1994'te 361. sıradaydı. 2000'lerde ve 2010'ların başında 320 ile 405. sıralar arasında dolaştı. 2013'ten sonra yeniden sıçradı ve 2016'da 249. sıraya çıktı. 2017-2023 arasında 255 ile 315. sıralar arasında dalgalandı; 2024'te 246. sırayla zirvesine ulaştı, 2025'te 250. sıradadır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
SabitGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 13.000 kişiden biri
- Orta yaygınlıkta
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Mervan adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Mervan adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Mervan adı Kur'an'da geçmez. Aynı kökten adını alan Merve tepesi ise Bakara 158'de Safa ile birlikte Allah'ın nişanelerinden sayılır; Mervan bu tepeyle yalnızca sözcük kökünü paylaşır. Ad İslam tarihinde iki Emevi halifesinin, I. ve II. Mervan'ın adıdır; bu halifelerin rolü Sünni ve Şii tarih yazımında farklı değerlendirilir. Türkiye'de ad bugün daha çok Kürt aileler arasında, Diyarbakır ve Silvan'da hüküm süren Mervaniler hanedanının hatırasıyla verilir.
Benzer İslami adlar için:
Tarihi Figürler
I. Mervan bin Hakem
623-685, EmeviEmevi Halifeliği'nin 4. halifesi. Hz. Osman'ın yakın akrabası; Hz. Osman halifeliği döneminde sarayın etkin isimlerinden oldu. 684'te kısa süreliğine halife oldu (Mervaniye sülalesinin kurucusu). Sünni Şia tarihçilerinin onun rolü hakkında farklı değerlendirmeleri vardır.
II. Mervan (Mervan el-Himar)
öl. 750, Harran / MısırEmevî hilâfetinin son halifesi (744-750). Devletin merkezini Şam'dan Harran'a taşıdı ve saltanatı boyunca ardı ardına çıkan isyanlarla uğraştı. 750'de Büyük Zap Suyu kıyısında Abbâsîler'e yenilince Mısır'a kaçtı, orada yakalanıp öldürüldü; böylece Emevî hanedanı sona erdi, yerini Abbâsîler aldı. el-Himâr lakabının savaşlardaki dayanıklılığına işaret ettiği söylenir.
Edebiyatta ve Folklorda
Kur'an-ı Kerim — Bakara 158 (es-Safa ve el-Merve)
"Şüphesiz Safa ve Merve, Allah'ın (dininin) nişanelerindendir." Bakara 158 ayeti, Mekke'deki Safa ve Merve tepelerini Hac/Umre ritüelinin merkezindeki kutsal mekânlar olarak tarifler. Mervan adı, Merve tepesine adını veren merv (sert, parlak beyaz taş) sözcüğüyle aynı köktendir.
Ünlü İsimdaşlar
I. Mervan bin Hakem
Emevi Halifeliği'nin 4. halifesi (623-685); kısa süreli halifeliği döneminde (684-685) Müslüman dünyasının iç çatışmalarını yönetmeye çalıştı.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaMervan (مروان)
- FarsçaMervan
- UrducaMarvan