Murtaza
Murtaza ismi “Seçilmiş, beğenilen, razı olunan” anlamına gelir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2025: #436).
Deneyin
Murtaza İsminin Anlamı ve Kökeni
Murtaza, Arapça Murtaza "seçilmiş, beğenilen, razı olunan" anlamına gelen klasik bir erkek adıdır. Hz. Ali'nin onursal lakaplarından biri olarak Aliyyü'l-Murtaza (seçilmiş Ali) tabirinde kullanılır; özellikle Şii ve Alevi-Bektaşi geleneklerinde Hz. Ali'ye atıfla yaygın bir isimdir. Tasavvuf geleneğinde de Allah'ın rızasını kazanmış kişiyi tanımlayan bir sıfattır.
Aynı kök ailesinden er-rida (rıza, hoşnutluk), er-Radiya (razı olan; Fecr 89:28), el-Mardiyya (kendisinden razı olunan; Fecr 89:28), et-taradi (karşılıklı rıza), Rıza gibi sözcükler türer. Hz. Ali'nin el-Murtada (seçilmiş, razı olunan) lakabı klasik İslami söyleyişinin onursal terimlerindendir.
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Murtaza İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Bir adın insanı belirlediğini söyleyemeyiz; ama adların taşıdığı çağrışımlar kültürel olarak paylaşılır ve gerçektir. Arapça kökenli Murtaza isminde öne çıkan iki özellik:
Aydınlık
Aydınlık, bu ismin taşıdığı en sıcak nitelik. Girdiği ortamı canlandıran, umudunu kolay kaybetmeyen, çevresine iyi gelen bir varlık. Türkçede bu nitelik ışıkla anlatılır.
Huzur
Gürültünün ortasında kendi sesini alçak tutabilen bir karakter. Sakinlik burada duyarsızlık değil, dengeyi koruyabilmek.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Murtaza, TÜİK kayıtlarının başladığı 1850'de 63. sırayla en yüksek noktasındaydı. Klasik bir erkek adı olarak 19. yüzyıl boyunca yavaş yavaş geriledi; 1900'de 167. sıradaydı. 20. yüzyılda düşüş sürdü: 1930'da 226., 1950'de 297., 1970'te 412. sıraya indi. 1980'lerden 2010'ların ortasına kadar yaklaşık 445 ile 520 arasında dalgalandı ve 2014'te 520. sırayla en geride kaldı. Son yıllarda yavaş bir toparlanma görülür; 2025'te 436. sıradadır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 18.000 kişiden biri
- Nadir
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Murtaza adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Murtaza adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Hz. Ali'nin el-Murtada (Allah'ın razı olduğu, seçilmiş) lakabı klasik Şii-Alevi söyleyişte merkez bir yer tutar. Sünni gelenekte de Hz. Ali için bu sıfat kullanılır; Hz. Peygamber'in damadı, dördüncü Raşid Halife ve Ehl-i Beyt'in merkezindeki erkek figür olarak anılır. Fecr 89:27-28 ya eyyetuha'n-nefsu'l-mutmainna, irjii ila rabbiki radiyatan mardiyya (Ey huzura ermiş nefis! Hoşnut olmuş ve hoşnut olunmuş olarak Rabbine dön) ayeti aynı kök ailesinin manevi bağlamıdır.
Benzer İslami adlar için:
Tarihi Figürler
Hz. Ali bin Ebi Talib (Murtazâ)
599-661, dördüncü halife (656-661)Dört halifenin dördüncüsü (halifelik 656-661); Hz. Peygamber'in amcasının oğlu ve damadıdır, eşi Hz. Fâtıma'dır. Murtazâ onun adı değil, kendisinden razı olunan anlamında bir lakabıdır; Haydar, Ebû Türâb ve Esedullâhi'l-gālib de aynı şekilde ona verilen lakaplardır. Halifelik yılları Cemel (656), Sıffîn (657) ve Nehrevan (658) savaşlarıyla geçti; 661'de Kûfe'de şehit edildi. Türkçedeki Murtaza adı doğrudan bu lakaptan gelir.
Edebiyatta ve Folklorda
Kur'an-ı Kerim — Maide 119
"Allah dedi ki: ‘Bu, doğrulara doğruluklarının fayda vereceği gündür; onlar için altlarından ırmaklar akan, içinde ebedî kalacakları cennetler vardır. Allah onlardan razı oldu, onlar da O'ndan razı oldular; işte bu büyük başarıdır.'" Maide 5:119, Murtaza adıyla aynı kökten gelen rıza (hoşnutluk) kavramının Kur'an'daki en bilinen geçişlerinden biridir; Murtaza "kendisinden razı olunan" demektir.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaMurtada
- FarsçaMurtada
- UrducaMurtaza
- BoşnakçaMurteza