Nagihan

Nagihan, Farsça nagehan — na- (olumsuzlama) ve gah (zaman, an) sözcüklerinden — beklenmedik, ansızın, hiç umulmadan anlamına gelir. Klasik Pers-Osmanlı edebiyat geleneğinde nagehan sözcüğü hem nesir hem nazımda sürpriz mutluluk, beklenmedik iyilik tematik söyleyişinin parçasıdır. nagehan bir cevr-i yar (sevgilinin ansız eziyeti) gibi divan aşk terkiplerinden, nagehan bir bahar (ansız bahar) gibi doğa tasvirlerine kadar yaygın kullanılırdı. Cumhuriyet sonrası modern dönemde kız adı olarak yerleşti; beklenmedik mutluluk bebek yakıştırmasıyla seçildi.

Farsça nagehan, Pers dilbilgisinin birleşik isim yapı örneklerinden biridir: na- (olumsuzlama öneki — yok, değil) ve gah ("zaman, vakit, an"; Hint-İran kökenli) sözcüklerinin birleşiminden — "hiçbir vakitte beklenmemiş, ansız, sürpriz, beklenmedik" anlamına gelir. Aynı kökten nagah (kısaltılmış aynı anlam), nagehani (ansızlık, sürpriz niteliği), be-nagehan (ansızın, birden bire) türetilmiştir. Klasik Pers-Osmanlı divan mesnevi şiir geleneğinde nagehan sevgili aşk söyleyişinin yerleşik bir kelimesi oldu: Hafız, Sa'di, Mevlana, Baki, Fuzuli'nin gazellerinde nagehan bir buse (ansız bir öpücük), nagehan bir bahar (ansız bir bahar), nagehan bir gam (ansız bir keder) gibi sevgili doğa aşk benzetmelerinde geçer. Türkçeye Osmanlı edebi yoluyla nagehan (klasik) ve Nagihan (modern yumuşak söyleyiş) iki yazımla yerleşmiştir. Modern Türkçede özellikle 1930'lardan sonra kız adı olarak kullanılmaya başlandı; bebek doğumunun sürpriz sevincini ifade eden bir karakter yakıştırması taşır.