Navruz, Farsçada 'yeni gün' demektir; 21 Mart'ta kutlanan bahar bayramı Nevruz'un bir başka yazımıdır. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2022: #450).
Deneyin
Navruz İsminin Anlamı ve Kökeni
Navruz, Farsça "nev" (yeni) ve "ruz" (gün) sözcüklerinin birleşiminden oluşan bir kız adıdır; "yeni gün" anlamına gelir. 21 Mart'a denk gelen Nevruz Bayramı, antik Pers-Türk-Kürt kültür coğrafyasının en köklü bahar bayramıdır; UNESCO tarafından 2009'da insanlığın somut olmayan kültürel mirası listesine alınmış, Birleşmiş Milletler de 2010'da 21 Mart'ı Uluslararası Nevruz Günü ilan etmiştir. TÜİK kayıtlarında Navruz ismine ilk olarak 1873 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1873 yılında 122. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2022 yılı verilerinde 450. sırayla listelenmektedir.
Navruz, Farsça nev (yeni) ve ruz (gün) sözcüklerinden kurulan Nevruz adının bir başka yazımıdır. Eski İran takviminde yılbaşı, bahar ekinoksuna denk gelen 21 Mart günü çeşitli törenlerle kutlanırdı. Antik Pers Zerdüşt geleneğinde Nevruz yılbaşı bayramıdır. Gelenek İran'dan Kürt ve Türk kültürlerine geçti; Kürtçede Newroz yazımı tercih edilir. Klasik Selçuklu ve Osmanlı saraylarında da kutlanmış, halk arasında bahar ekinoksunun başlangıcı olarak yaşamıştır. Türkçedeki rüzgâr sözcüğü de Farsçada 'zaman, devir' anlamındaki ruzigâr'dan, yani aynı ruz sözcüğünden gelir.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan kız isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Navruz İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Bir adın insanı belirlediğini söyleyemeyiz; ama adların taşıdığı çağrışımlar kültürel olarak paylaşılır ve gerçektir. Farsça kökenli Navruz isminde öne çıkan iki özellik:
Doğa Sevgisi
Doğa sevgisi, bu ismin en belirgin çağrışımı. Açık havada rahat eden, mevsimleri fark eden, dört duvar arasında sıkılan bir karakter.
Aydınlık
İyi haberi paylaşmayı seven, kendi keyfini çevresine de bulaştıran, kötü günde bile bir kapı aralık bırakan bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik aydınlık. Neşe kadar, umudu diri tutmak da bu niteliğin parçası.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Navruz kayıtlara 1873'te 122. sırayla girdi; bu tek erken kayıt aynı zamanda adın en yüksek sırasıdır, çünkü ilk yıllarda derlenen ad sayısı azdı ve birkaç çocuk bile bir adı üst sıralara taşıyabiliyordu. Sonraki yıllarda ad çoğunlukla 175 ile 280. sıralar arasında göründü ve Cumhuriyet'in ilk yıllarına dek bu düzeyde kaldı. 1924'ten sonra yavaş ama kesintisiz geriledi: 1930'da 336., 1950'de 395., 1970'te 475. sıradaydı. 1970'lerin sonundan 2010'lara dek 500 ile 550. sıralar arasında, seyrek verilen bir ad olarak kaldı. Son kayıtlarda yeniden yükseliyor: 2016'da 522., 2022'de 450. sıradadır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 37.000 kişiden biri
- Nadir
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Navruz adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Navruz adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Modern Kültürde
Nevruz Bayramı
Gelenek · 200921 Mart'ta, baharın ilk gününde kutlanan bayram; adı da buradan gelir, 'yeni gün' demektir. Kökeni eski İran geleneğine dayanır ve Türk, Fars, Kürt kültür coğrafyasında ateş üstünden atlanarak, sofra kurularak yaşatılır. UNESCO 2009'da Nevruz'u insanlığın somut olmayan kültürel mirası listesine aldı; Birleşmiş Milletler de 2010'da 21 Mart'ı Uluslararası Nevruz Günü ilan etti.
Varyantlar
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Farsçaنوروز (Nevruz)