Nefise

KızArapçaGeleneksel

Anlam ve Köken

Nefise, Arapça nafīsa (نفيسة) — n-f-s (nefes-almak, ruh; değerli-olmak; eşsiz-olmak) kökünün dişil sıfat formu — çok-değerli, eşsiz-güzel, ruhânî-incelikli kadın anlamına gelir. Eril karşılığı nafīs (değerli, kıymetli, eşsiz). Aynı kökten al-nafs (nefes, ruh; benlik — Kur'an'ın merkez kavramlarından, al-nafsu al-muṭma'inna — Fecr 27 huzurlu-nefs), al-tanaffus (nefes-alma), al-munāfasa (yarış, rekabet — Mutaffifîn 26: fa-l-yatanāfasi al-mutanāfisūn — "Yarışanlar bunda yarışsınlar"), al-nufūs (çoğul — nefisler), al-anfas (çoğul — nefesler) türetilmiştir. Hz. Nefise (Nafīsa bint al-Ḥasan, 762-824), Hz. Hasan'ın torununun-torunu büyük Tâbiî kadın-velîsi, Mısır-Kahire'de defnedildi (Mescid Nefise hâlâ ziyaret-merkezidir). 176 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2025'te #382 sıradadır.

Arapça nafīsa (نفيسة), n-f-s ("nefes-almak; ruh, benlik; değerli-olmak; eşsiz-olmak") kökünün fa'īl veznindeki dişil sıfat formudur — çok-değerli, eşsiz-güzel, ruhânî-incelikli kadın. Eril karşılığı nafīs (değerli, kıymetli). Aynı kök-ailesinden al-nafs (nefes, ruh, benlik — Kur'an'ın merkez kavramlarından; al-nafs al-ammāra bi-l-sū' — kötülüğü-emreden-nefs (Yûsuf 53), al-nafs al-lawwāma — kınayan-nefs (Kıyâme 2), al-nafs al-muṭma'inna — huzurlu-nefs (Fecr 27)), al-tanaffus (nefes-alma — wa al-ṣubḥi idhā tanaffas — Tekvir 18, sabahın nefes-alıp-aydınlanması), al-munāfasa (yarış, rekabet — fa-l-yatanāfasi al-mutanāfisūn — Mutaffifîn 26), al-nufūs (çoğul — nefisler), al-anfas (çoğul — nefesler), al-tanāfus (asil-rekabet) türetilmiştir. al-nafs sözcüğünün Kur'anî kullanımı son derece zengindir; Şems 91:7 wa-nafsin wa-mā sawwāhā fa-alhamahā fujūrahā wa-taqwāhā ("Bir nefse ve onu düzenleyene andolsun; sonra ona kötülüğünü ve takvâsını ilham etti") nefs'in psikolojik-ahlâk yapısının Kur'anî temel-metnidir. Hz. Nefise (Nafīsa bint al-Ḥasan, 762-824) bu adın klasik İslamî mirasının merkez figürüdür.

Popülerlik

Nefise, 1850 TÜİK kayıtlarında dindar Anadolu ailelerinin sevdiği klasik kız adı olarak görünür. 20. yüzyıl boyunca dindar Türk-İslam ailelerinde 200-500 sıralarında istikrarlı kaldı; 2025'te #382 sıradadır.

Popülerlik Trendi

Yükseliyor
1.290.578.18501875190019251950197520002025Sıralama

Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar

Dini ve Manevi Bağlam

İslam: al-nafs (ruh, benlik) İslamî teoloji-tasavvuf-psikoloji üçgeninin merkez kavramlarındandır; mü'minin manevî-yolculuğunun (tazkiyat al-nafs — nefsin tezkiyesi) konusudur. Nefise / nafīsa sıfatı, kişinin değerli, eşsiz, ruhânî-incelikli niteliğini ifade eder. Hz. Nefise'nin Mısır-Kahire'deki kalıcı manevî varlığı, klasik İslamî kadın-velâyet geleneğinin önemli bir halkasıdır. Türk-İslam ailelerinde Nefise adı koymak, kız çocuğa hem nefs-değerli, ruhânî-incelikli karakter-niyetini hem de Hz. Nefise'nin manevî mirasını yakıştırma anlamı taşır.

Tarihi Figürler

Hz. Nefise (Nafīsa bint al-Ḥasan)

762-824, Medine / Mısır-Kahire

Hz. Peygamber'in soyundan büyük Tâbiî kadın-velî; Hz. Hasan ibn Zayd ibn al-Ḥasan ibn 'Alī'nin kızı, Hz. Ali'nin altıncı-kuşaktan dişil-soyu. Medine'de doğdu, eşi İshak al-Mu'taman ile Mısır-Kahire'ye yerleşti. İbadet, fıkıh-ilmi ve manevî-velâyet bakımından ünlü oldu. İmam Şâfi'î (767-820) Mısır'a yerleşince Hz. Nefise'nin derslerine katıldı ve onun duâlarıyla manevî-destek aldı; vefat-ettiğinde cenâze-namazı Hz. Nefise'nin evinde kılındı. Hz. Nefise 824'te öldü; eşi onu Hıristiyanlığın-baş-merkezi-olan-Sina'ya taşımak istediyse de Mısırlılar buna razı olmadı, mezarı Kahire'de bırakıldı. Mescid al-Sayyida Nafīsa (Hz. Nefise Mescidi) hâlâ Mısır-Müslüman halkının önemli ziyaret-merkezlerindendir.

Uluslararası Karşılıkları

  • ArapçaNafīsa (نفيسة)
  • FarsçaNafīse
  • UrducaNafisa
  • BoşnakçaNefisa

Ünlü İsimdaşlar

Hz. Nefise (Nafīsa bint al-Ḥasan)

Tâbiî velîsi

Hz. Peygamber'in soyundan büyük kadın-velî (762-824); Hz. Hasan'ın torununun-torunu, Hz. Ali'nin altıncı-kuşaktan dişil-soyu. Medine'de doğdu, hayatının-büyük-kısmını Mısır-Kahire'de geçirdi; ibadet ve fıkıh-ilminde ünlü oldu. İmam Şâfi'î'nin (767-820) onun derslerine katıldığı ve duâlarını aldığı rivayet edilir. Mezarı Kahire'deki *Mescid al-Sayyida Nafīsa* (Hz. Nefise Mescidi) Mısır-Müslüman halkının kalıcı ziyaret-merkezlerindendir.

Benzer İsimler

Tümünü Gör →

Sıkça Sorulan Sorular

Daha Fazla Keşfet