Esme İsminin Anlamı ve Kökeni
Esme, Arapça Asma' / Isma' ile akraba bir Türkçe söyleyiş varyantıdır; el-asma' el-hüsna (Allah'ın en güzel isimleri; A'raf 180) Kur'ani geleneğinin manevi hatırasını taşır. Türk-İslam dindar Anadolu ve Balkan ailelerinde Esma (Asma') adının yumuşak söyleyişli varyantı olarak yerleşmiştir; özellikle Osmanlı saray geleneğinde Esme Sultan sıfatıyla anılan birden çok hanedan kadını vardır — en bilineni II. Mahmud'un kızı Esme Sultan'dır (1818-1899).
Esme, Arapça "Esma" adının yumuşak söyleyişidir; "isim" sözcüğünün çoğuludur ("isimler") ve "Allah'ın güzel isimleri"ni (Esmaü'l-Hüsna) çağrıştırır. En tanınmış taşıyıcısı, Hz. Ebubekir'in kızı Hz. Esma'dır; Hicret'te Peygamber'e yardımı nedeniyle "Çift Kuşaklı" lakabıyla anılır. Osmanlı ve Balkan ailelerinde "Esme" yazımıyla yerleşmiştir.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Popülerlik
Esme, 1850 TÜİK kayıtlarında Osmanlı saray elit ve dindar Anadolu ailelerinin sevdiği klasik kız adı olarak görünür. 19. yüzyıl Osmanlı saray aristokrasisindeki Esme Sultan lakabı adın manevi asaletli hatırasını pekiştirdi. 20. yüzyıl boyunca Türk-İslami ailelerinde 200-500 sıralarında istikrarlı kaldı; 2025'te #400 sıradadır.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Esme ismini eşin de sever mi?
İsim Eşleşmesi ile birlikte seçin — ikinizin de beğendiği isimler eşleşsin.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: el-asma' (isimler) ve özellikle el-asma' el-hüsna (Allah'ın en güzel isimleri) İslami teoloji ibadet geleneğinin merkez kavramlarındandir. Esme / Esma adı, hem bu Kur'ani esma'-i hüsna hatırasını hem de Hz. Esma bint Ebi Bekr'in büyük sahabiyye mirasını çocuğa yakıştırma niyetini taşır. Osmanlı saray aristokrasi geleneğinde Esme Sultan sıfatı dindar asaletli kadın öbeğinin onursal ifadesidir.
Tarihi Figürler
Esme Sultan (II. Mahmud'un kızı)
1818-1899, Osmanlı DevletiSultan II. Mahmud (1808-1839 saltanat) ile İkinci Kadın Bezmialem'in kızı; Sultan Abdülmecid ile Sultan Abdülaziz'in kız kardeşi. 1845'te Sadrazam Halil Rıfat Paşa'nın oğlu Damad Mehmed Ali Paşa ile evlendi. İstanbul-Ortaköy'deki Esma Sultan Yalısı (1875'te yapıldı, 1975'te yangında hasar gördü, restore edildi) onun adına yapılmıştır; bugün etkinlik mekânı olarak kullanılır.
Hz. Esma bint Ebi Bekr
yaklaşık 595-692, Mekke / MedineHz. Ebubekir'in kızı, Hz. Ayşe'nin kız kardeşi; Dhat en-Nitakayn (Çift-Kuşaklı) lakabıyla anılan büyük sahabiyye. Hz. Peygamber'in Mekke'den Medine'ye Hicret'i sırasında (622) babasına ve Peygamber'e Sevr Mağarası'nda yiyecek götürürken yiyecekleri bağlamak için kuşağını ikiye yırtmıştır. Hz. Zübeyr ile evlendi; oğlu Abdullah ibn Zübeyr Emevi karşıtı muhalefetin önderi olarak Mekke'de halifelik iddia etti. 100 yaşına yakın yaşadı.
Edebiyatta ve Folklorda
Kur'an-ı Kerim — A'raf 180
Ve lillahi el-asma'u el-hüsna fa-d'uhu bi-ha — "En güzel isimler Allah'ındır; bu isimlerle O'na dua edin." Asma' (isimler) sözcüğünün Kur'ani kullanımının temel metni; Esme / Esma adının manevi Kur'ani dayanağıdır.
Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaAsmā'
- FarsçaAsmā
- Türkçe (varyant)Esmâ / Esme
- BoşnakçaEsma
Ünlü İsimdaşlar
Esme Sultan
Sultan II. Mahmud'un kızı, Sultan Abdülaziz'in kız kardeşi (1818-1899); Osmanlı hanedanının 19. yüzyıldaki etkili kadın figürlerindendir. İstanbul-Ortaköy'deki Esma Sultan Yalısı ona aittir.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Size en yakın ismi bulalım
6 kısa soru, 30 saniye — zevkinize göre kişisel isim önerileri.