Nuriban, Nurbanu adının Diyarbakır ve Batman yöresindeki söylenişidir; 'nur hanım, ışık yüzlü hanım' demektir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2008: #526).
Deneyin
Nuriban İsminin Anlamı ve Kökeni
Nuriban, Arapça nur (ışık) ile Farsça banu (hanım, soylu kadın) sözcüklerinden kurulan Nurbanu adının yöresel söylenişidir ve 'nur hanım, ışık yüzlü hanım' anlamına gelir. Nuriban biçimi özellikle Diyarbakır ve Batman'da kullanılır; Nurbanu ise Türkçenin konuşulduğu her yerde bilinir. Adın tarihteki ünlü taşıyıcısı, II. Selim'in eşi ve III. Murad'ın annesi Nurbanu Sultan'dır. Ad, Farsça -ban ekiyle 'nuru koruyan, ışığın bekçisi' diye de yorumlanır. TÜİK kayıtlarında Nuriban ismine ilk olarak 1917 yılında rastlanmaktadır; isim en yüksek sırasına (218.) yine bu yıl ulaşmıştır. En son 2008 yılı verilerinde 526. sırayla görülmüştür.
Adın ilk öğesi Arapça nur, ışığı ve manevi aydınlığı anlatır; Nuray, Nurgül ve Nurten gibi pek çok kadın adının da temelidir. İkinci öğe Farsça banu, 'hanım, hanımefendi, soylu kadın' demektir; Nurbanu'daki bu öğe yöresel söyleyişte -iban biçimini almıştır. Nurbanu Sultan (1525-1583), III. Murad'ın annesi olarak Valide Sultan unvanını taşıyan ilk kadındır; Üsküdar'daki Atik Valide Camii onun yaptırdığı külliyenin parçasıdır. Rivayete göre aslen Paros adasını yöneten Venedikli bir ailenin kızıdır. Adın bir başka yorumu, sondaki -ban'ı bağban (bahçıvan) ve dideban (gözcü) sözcüklerindeki 'koruyan, gözeten' ekine bağlar ve adı 'nuru koruyan' diye okur; bu yorum ses benzerliğine dayanır.
Bu ay çok bakılan kız isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 11 Ekim – 7 Kasım
Nuriban İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
İsimler kişiliği tayin etmez; yine de her ad, hem anlamı hem de taşıdığı tarih yüzünden belli özellikleri akla getirir. Nuriban deyince öne çıkan iki özellik:
Aydınlık
Aydınlık, bu ismin taşıdığı nitelik — neşeden çok berraklık anlamında. Niyeti açık, sözü dolambaçsız, arkasında gölge bırakmayan bir karakter. Türkçede ışık aynı zamanda doğruluğun karşılığıdır.
Zarafet
Bu isim incelikle anılır: nazik, ölçülü, kabalıktan uzak bir karakter. Zarafet burada süs değil, başkasını incitmeme dikkatidir.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
1917'de 218. sırada bulunan Nuriban, kayıtların en eski dönemlerinden beri izlenebilen adlardandır. Sonraki kuşaklarda kademeli olarak geriledi. 1952'de 409., 1981'de 582. sırada yer aldı. Elimizdeki son kayıt 2008'de 526. sıradır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 360.000 kişiden biri
- Çok nadir — 500 kişiden az
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Nuriban adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Nuriban adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.