Orkun

Orkun, Türkçe Orhun / Orkhon yan-form söz-yapısının halk-yumuşak-söyleyiş varyantı — Orhun-vadisi-yazıtları, Göktürk-runik-onursal-yan-yorumlu söz-yapısı anlamlarına gelir. Orhun sözcüğü Moğolistan'daki Orhun-vadisi (modern Moğolistan'ın merkez bölgesi) ve oradaki klasik Türk-Altay söz-örgüsünün söz-merkezindeki Göktürk runik yazıtları (732-735, Bilge Kağan ve Kül Tigin yazıtları) yan-bağlamlı söz-yapısının söz-imgesi. TDK Orta Asya Türklerinin kullandığı en eski yazı manasında nitelendirir. Klasik Türk-Altay tarih-cengî söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-imge; klasik Türk halk-edebî söz-yapısının söz-imgesi. Cumhuriyet sonrası Türkçeleştirme dalgasının modern erkek-adı türetimlerindendir; klasik Türkçü-tarih-asîllik söz-yapısının söz-imgesi. Orhun-yazıtları (732-735) klasik Türk runik yazıt-edebî söz-örgüsünün söz-merkezi; Bilge Kağan ve Kül Tigin (Bilge Kağan'ın küçük-kardeşi) yan-bağlamlı söz-yapısı klasik Türk-Altay tarih-cengî söz-örgüsünün söz-imgesi. Klasik halk-türkçesinde Orkun-yazıt-mirası, Orkun-Türkçü-onursal yan-form söz-yapıları klasik Türkçü-Cumhuriyetçi söz-örgüsünün söz-imgesidir. 64 yıllık TÜİK derinliğiyle 2025'te #396 sıradadır.

Türkçe Orkun, klasik Orhun / Orkhon yan-form söz-yapısının halk-yumuşak-söyleyiş varyantı; iki-yan-yorumlu söz-örgüsünden gelir: (1) Orhun-vadisi yan-form söz-yapısının söz-yumuşak-söyleyiş yan-formu (Moğolistan'daki klasik Türk-Altay tarih-vadisi yan-bağlamlı söz-yapısı); (2) klasik Türkçü Cumhuriyet-türetimi yan-yumuşatma yan-form söz-yapısı. Aynı söz-örgüsünden Orhun-yazıtları (732-735, modern Moğolistan'ın Orhun-vadisi'nde, Karakurum-yakınlarında, klasik Türk runik yazıt-edebî söz-örgüsünün söz-merkezindeki Bilge Kağan ve Kül Tigin abide-yazıtları), Orhun-vadisi (klasik Türk-Altay tarih-cengî söz-örgüsünün söz-merkezindeki coğrafi-bölge), Orhun-Türkçesi ("klasik Eski Türkçenin söz-merkezindeki yan-form söz-yapısı; klasik Türk dilbilim-jargonunun söz-merkezindeki söz-yapısı"), Orhun-runik-yazısı ("klasik Türk yazı-jargonunun söz-merkezi söz-yapısı") yan-örgüsü oluşmuştur. TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu Orta Asya Türklerinin kullandığı en eski yazı manasında nitelendirir; klasik Türk-Altay söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-imge. Klasik Türk-Altay tarih-cengî söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-imge; klasik Türk halk-edebî söz-yapısının söz-imgesi. Cumhuriyet sonrası Türkçeleştirme dalgasının modern erkek-adı türetimlerindendir; klasik Türkçü-tarih-asîllik söz-yapısının söz-imgesi. Orhun-yazıtları (732-735) klasik Türk runik yazıt-edebî söz-örgüsünün söz-merkezi; Bilge Kağan (684-734 — Göktürk Devleti'nin söz-merkezindeki figür) ve Kül Tigin (684-731 — Bilge Kağan'ın küçük-kardeşi, klasik Türk-Altay cengî söz-örgüsünün söz-imgesi) yan-bağlamlı söz-yapıları klasik Türk-Altay tarih-cengî söz-örgüsünün söz-imgesi. Bilge Kağan-yazıtının söz-merkezindeki söz-yapısı Türk-bodun-üze ben-Bilge-Kağan-olurtum ("Türk-halkı-üzerine ben Bilge-Kağan oturdum") klasik Türk-runik söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısı. Klasik halk-türkçesinde Orkun-yazıt-mirası, Orkun-Türkçü-onursal, Orkun-Bilge-yan-bağlamı, Orkun-Kül-Tigin yan-bağlamı yan-form söz-yapıları klasik Türkçü-Cumhuriyetçi söz-örgüsünün söz-imgesidir. Orkun özellikle 1961'den itibaren laik-Türkçü orta-tabaka ailelerinin sevdiği zarif modern erkek-adı oldu; klasik Türkçü-Cumhuriyetçi söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı; Cumhuriyet sonrası Türk-Altay tarih-mirası-yan-yorumlu söz-yapısının söz-imgesi. Klasik Anadolu Türkçü-edebî söyleminde orkun-yazıt-mirası, orkun-bilge-onursal, orkun-kül-tigin yan-bağlamlı yan-form-yan-örgülü söz-yapıları klasik Türkçü-tarih-asîllik söz-örgüsünün söz-imgeleridir.