Rahim

Rahim, Arapça Raḥīm (رحيم) — r-ḥ-m (rahmet-etmek; merhamet-göstermek; ana-rahmindeki gibi şefkatle-kuşatmak) kökünden fa'īl veznindeki sıfat-mübalağa formu — çok-merhametli, sürekli-esirgeyen, sürekli-rahmet-eden anlamlarına gelir. Allah'ın 99 İsm-i Hüsnâ'sından al-Raḥmān al-Raḥīm compound terkibi her Sûra'nın Bismillâh'ında yer alır; al-Raḥīm sıfatı Kur'an'da 100'den fazla yerde Allah'ın merhamet-vasfının nitelendirmesi şeklinde geçer. Aynı kökten al-raḥma (rahmet, merhamet — Kur'an'da pek çok yerde: Wa-mā arsalnāka illā raḥmatan li-l-'ālamīn — Enbiyâ 21:107 — Hz. Peygamber rahmet-li-âlemîn), al-raḥm (ana-rahmi; akrabalık-bağı), al-raḥim (akraba-bağı, sılayı-rahim — klasik İslamî fıkıh-jargonunun merkez kavramı), al-Rāḥim (rahmet-eden) türetilmiştir. Yâ-Sîn Suresi 36:58'deki Salāmun qawlan min Rabbin Raḥīm ("Selâm! Bu, çok merhametli olan Rabden bir sözdür") ayeti adın doğrudan-Kur'anî kök-bağıdır; cennet-ehline-Allah'ın-bizzat-selâm-vermesi söyleminin merkez metni. Klasik dindar Türk-İslam ailelerinin sevdiği klasik erkek-adıdır; 168 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2025'te #436 sıradadır.

Arapça Raḥīm (رحيم), r-ḥ-m ("rahmet-etmek; merhamet-göstermek; ana-rahmindeki gibi şefkatle-kuşatmak") kökünün fa'īl veznindeki sıfat-mübalağa formudur — çok-merhametli, sürekli-esirgeyen, sürekli-rahmet-eden. Aynı kök-ailesinden al-Raḥmān ("Allah'ın 99 İsm-i Hüsnâ'sından — Sınırsız-Rahmet-Eden, fa'lān mübalağa-formu, dünyada-bütün-yaratıklara-yaygın-rahmet-veren"; Kur'an'ın özel-sürelerinden Rahmân Suresi 55'in adı), al-Raḥmān al-Raḥīm (compound terkip — Bismillāhi al-Raḥmāni al-Raḥīm her Sûra'nın açılış-formülünde, klasik İslamî al-Basmala lakabının çekirdek söz-yapısı), al-raḥma ("rahmet, merhamet — Kur'an'da pek çok yerde: Wa-mā arsalnāka illā raḥmatan li-l-'ālamīn — Enbiyâ 21:107 — Hz. Peygamber rahmet-li-âlemîn; Wa-raḥmatī wasi'at kulla shay' — A'râf 7:156 — "Rahmetim her şeyi kuşatmıştır"; Innallāha bi-l-nāsi la-Ra'ūfun Raḥīm — Bakara 2:143 ve pek çok yerde"), al-raḥm ("ana-rahmi; akrabalık-bağı; klasik fıkhî al-raḥm — akraba-bağı söz-örgüsü"), al-raḥim (akraba-bağı, sılayı-rahim — qaṭ' al-raḥim — akraba-bağını-koparma; ṣilatu al-raḥim — akraba-bağını-koruma; klasik İslamî hadisin merkez kavramlarından), al-Rāḥim (rahmet-eden — fā'il etken-form), al-marḥūm (rahmet-edilen; klasik İslamî halk-tasavvuf-jargonunda vefât-eden mü'minler için onursal-sıfat: al-marḥūm fülān — rahmetli falanca), al-istarḥama (rahmet-istemek; klasik İslamî namâz-jargonunda Allah'tan rahmet-istemek), al-tarāḥum (karşılıklı-rahmet — modern Arapçada mutual mercy), Abd al-Raḥmān / Abd al-Raḥīm (compound theofor adlar — bk. Abdurrahim maddesi). al-Raḥmān al-Raḥīm compound terkibi klasik İslamî kelâm geleneğinde Allah'ın 99 İsm-i Hüsnâ'sının merkez yapısıdır; Hz. Peygamber'in Innamā 'l-Raḥmānu wa al-Raḥīmu min al-aṣmā' al-mukhtaṣṣa bi-Allāhi ta'ālā ("Rahmân ve Rahîm yalnızca Allah'a mahsus özel-isimlerdir") rivayet-yorumu klasik İslamî adlandırma-doktrininin temel-metnidir. Klasik İslamî tasavvuf-edebiyatında al-Rahma al-Wasi'a (geniş-rahmet) ve al-Rahma al-Khāṣṣa (özel-rahmet) ayrımı yer alır: al-Raḥmān'ın geniş-rahmeti dünyada-bütün-yaratıklara, al-Raḥīm'in özel-rahmeti âhirette-mü'minlere. Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle Rahîm / Rahim formunda yerleşmiştir.