Recai

Recai, Arapça rajā'ī (رجائي) — al-rajā' (ümit, beklenti, Allah'a yalvarma) sözcüğüne -ī nisbet ekiyle türetilmiş — Allah'a-yalvaran, ümit-eden, rica-eden anlamına gelir. al-rajā' Kur'an'ın merkez teolojik-manevî kavramlarındandır; mü'minin Allah'tan ümit-etme niteliğinin ifadesidir. Mümtehine 6'da Liman kāna yarjū'llāha wa al-yawma al-ākhir ("Allah'tan ve ahret-gününden ümit-edenler için") gibi pek çok ayette geçer; al-khawf wa al-rajā' (havf ve recâ — korku ve ümit) klasik İslamî tasavvuf-pedagojisinin temel-iki-kanadıdır. Aynı kökten al-rajā (ümit), al-tarjī (ümit-isteme), al-irtijā' (geri-dönme), Recep (Hicri 7. ay; aynı kökten gelmez ama yakın-ses) türetilmiştir. 122 yıllık TÜİK derinliğiyle 2025'te #436 sıradadır.

Arapça rajā'ī (رجائي), al-rajā' ("ümit, beklenti, Allah'a-yalvarma; rica-etme"; r-j-w kökünden) sözcüğüne -ī nisbet (aidiyet) ekiyle türetilmiş sıfat formudur — Allah'a-yalvaran, ümit-eden, rica-eden. Aynı kök-ailesinden al-rajā' (ümit; klasik İslamî tasavvuf-pedagojisinin merkez kavramı), al-rājī (ümit-eden), al-tarjī (ümit-isteme), al-irtijā' (geri-dönme; modern Arapçada withdrawal), al-marjuww (ümit-edilen, beklenen), al-rajiyya (dilek, beklenti) türetilmiştir. al-rajā' sözcüğü Kur'an'da pek çok yerde geçer: Mümtehine 60:6 (Liman kāna yarjū'llāha wa al-yawma al-ākhir), Ankebut 29:5 (Man kāna yarjū liqā'a'llāhi), Furkan 25:21 (Wa qāla lladhīna lā yarjūna liqā'anā), Bakara 218 (Yarjūna raḥmata'llāh). al-khawf wa al-rajā' (havf ve recâ — korku ve ümit) ikilisi klasik İslamî tasavvuf-pedagojisinin temel-iki-kanadıdır: mü'minin Allah'tan korkması (al-khawf) ile Allah'ın rahmetinden ümit-etmesi (al-rajā') dengelenmiş manevî-yaşam-disiplinini ifade eder. Klasik tasavvuf-âlimlerine göre (Gazâlî, İhyâ — Kitāb al-Khawf wa al-Rajā'), iki yön de mü'minin manevî-yolculuğunda zorunludur. Türkçeye Osmanlı dini-edebî yoluyla Recâ'î (klasik) ve Recai (yumuşak söyleyiş) yerleşmiştir.