Sefa

Sefa, Arapça ṣafā' (صفاء) — ṣ-f-w (saf-olmak, durulmak; saydam-olmak) kökünden — saflık, durul-kalplilik, gönül-rahatlığı, neşe anlamlarına gelir. Kur'an'da iki ayrı manevî kullanım taşır: (1) al-Ṣafā — Mekke'deki kutsal tepelerden biri, Hz. Hacer'in (Hz. İsmail'in annesi) su-aramak için Marwa ile arasında 7 kez koştuğu kutsal-tepe; Hac/Umre ibadetinin Sa'y ritüeli buradan kaynaklanır (Bakara 158: al-Ṣafā wa al-Marwā min sha'ā'iri'llāh — "Safa ve Merve, Allah'ın işaretlerindendir"); (2) Sufi-tasavvuf-jargonunda ṣafā' (kalp-saflığı, durulluk) merkez bir manevî-pratik kavramdır — Aṣḥāb al-Ṣafā (Sufiler) terkibi de buradan gelir. Türkçede unisex kullanılan klasik bir İslamî adıdır; 134 yıllık TÜİK derinliğiyle 2024'te #423 sıradadır.

Arapça ṣafā' (صفاء), ṣ-f-w ("saf-olmak, durulmak; saydam-olmak; karışıksız-olmak") kökünden mücerret-isim formudur — saflık, duruluk, gönül-rahatlığı, neşe-sevinç. Aynı kök-ailesinden al-Ṣafā (özel-ad — Mekke'deki kutsal-tepe; Bakara 158'de Hz. Hacer'in su-aramak için Marwa ile arasında koştuğu yer), al-ṣāfī (saf, duru; Allah'ın esma'sından sayılır), al-muṣṭafā (seçilmiş, saflanmış — Hz. Peygamber'in al-Muṣṭafā lakabı; seçtiklerinin saf-olanı), al-iṣṭifā' (seçilmek, saf-olarak çıkarılmak — Âl-i İmrân 33 Inna'llāha iṣṭafā Ādama wa Nūḥan wa āla Ibrāhīm wa āla 'Imrān 'alā al-'ālamīn "Allah Adem'i, Nuh'u, İbrahim ailesini ve İmran ailesini âlemlere üstün-saf seçti"), al-Aṣḥāb al-Ṣafā (Sufiler — kalp-saflığı disiplinindekiler; Sufi sözcüğünün etimolojik öncüllerinden biri sayılır) türetilmiştir. al-Ṣafā wa al-Marwā Hac/Umre ibadetinin Sa'y* (koşu) ritüelinin yapıldığı iki kutsal-tepedir; Hz. Hacer'in (Hz. İbrahim'in eşi, Hz. İsmail'in annesi) bebeği için su-aramak için 7 kez bu iki tepe arasında koşması, İslamî Hac-ibadetinin merkez-anlatılarından biridir.