Sehernaz

Sehernaz, Arap-Pers compound: seher (Arapça al-saḥar السحر — "seher-vakti, şafak-yan-yansıyan, gün-doğumundan-önceki-saat; klasik Pers-Arap söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı; bk. Gülseher maddesi yan-form söz-örgüsü Âl-i 'Imrân 3:17 Wa-l-mustaghfirīna bi-l-asḥār yan-bağlamı") ve nâz (Pers nāz — "naz, eda, işve, zarafet; klasik Pers söz-örgüsünün söz-merkezindeki estetik-söz-yapısı; bk. İsminaz, Gülnaz, Şehnaz, Binnaz, Selvinaz, Feleknaz, Şehrinaz maddeleri yan-form söz-örgüsü") söz-unsurlarının terkibinden seher-vakti-nazlanan, şafak-yan-yansıyan-zarafet, klasik halk-Pers-Türk halk-zarafet söz-yapısının söz-merkezindeki söz-yapısı anlamlarına gelir. TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu Seher vakti nazlanan kimse manasında nitelendirir. seher yan-yapısı klasik İslamî tasavvuf-edebî söz-örgüsünde al-saḥar — seher-vakti söz-yapısının söz-merkezindeki söz-imge: Âl-i 'Imrân 3:17 Wa-l-mustaghfirīna bi-l-asḥār, Zariyât 51:18 Wa-bi-l-asḥāri hum yastaghfirūn yan-bağlamlı söz-yapıları klasik halk-tasavvuf-jargonunun söz-merkezindeki söz-imge yan-bağlanır (bk. Gülseher maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada). 134 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2024'te #423 sıradadır.

Arap-Pers compound Seher-Nāz, iki söz-örgüsünün terkibinden yapılmıştır: seher (Arapça al-saḥar السحر — "seher-vakti, şafak-yan-yansıyan, gün-doğumundan-önceki-saat; klasik Pers-Arap söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı; aynı kök-ailesinden saḥarī — seher-yan-yapı, al-saḥar — seher-vakti, al-musaḥḥir — seher-vakti-uyandıran yan-form söz-yapısı, al-istisḥār — yan-form söz-yapısı; klasik İslamî söz-örgüsünde al-saḥar — Allah'ın sevdiği seher-vakti söz-yapısının söz-merkezindeki söz-imgesi yan-bağlanır; bk. Gülseher maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada") ve nâz (Pers nāz — "naz, eda, işve, zarafet; klasik Pers söz-örgüsünün söz-merkezindeki estetik-söz-yapısı; bk. İsminaz, Gülnaz, Şehnaz, Binnaz, Selvinaz, Feleknaz, Şehrinaz maddeleri yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada"). Birleşim Seher-Nāz = "seher-vakti-nazlanan, şafak-yan-yansıyan-zarafet, klasik halk-Pers-Türk halk-zarafet söz-yapısının söz-merkezindeki söz-yapısı". TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu Seher vakti nazlanan kimse manasında nitelendirir. seher yan-yapısı klasik İslamî tasavvuf-edebî söz-örgüsünde al-saḥar — seher-vakti söz-yapısının söz-merkezindeki söz-imge: Kur'an-ı Kerîm'de söz-merkezi söz-yapıları: (1) Âl-i 'Imrân 3:17 Al-ṣābirīna wa al-ṣādiqīna wa al-qānitīna wa al-munfiqīna wa al-mustaghfirīna bi-l-asḥār — "Sabredenler, sâdık-olanlar, kânit-olanlar, infâk-edenler ve seher-vakitlerinde istiğfâr-edenler" yan-bağlamlı söz-yapısı klasik İslamî seher-vakti-istiğfâr doktrininin söz-merkezi söz-imgesi (bk. Gülseher maddesi yan-form söz-örgüsü); (2) Zariyât 51:18 Wa-bi-l-asḥāri hum yastaghfirūn — "Seher-vakitlerinde [Rablerinden] mağfiret-dilerler" yan-bağlamlı söz-yapısı klasik İslamî tasavvuf-jargonunun söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır. Klasik halk-tasavvuf-edebî söyleminde seher-yan-yapı — kalbin-en-saf-mertebesi söz-yapısı; klasik halk-Pers-Türk söz-örgüsünde seher-vakti-yârın-onursal-yan-yapısı, seher-i 'aşk (aşk-seheri), seher-i 'ārifân (âriflerin-seheri) yan-form söz-yapıları klasik divan-edebî söz-örgüsünün söz-imgesi yan-bağlanır. -naz sonekli klasik Pers-Türk compound söz-yapıları halk-zarafet kız-adlandırma kategorisinin söz-merkezindeki söz-imgelerindendir; Gülnaz, Şehnaz, Binnaz, İsminaz, Selvinaz, Feleknaz, Şehrinaz, Sehernâz (bu yan-form söz-yapısı), Mihrinaz yan-örgüsü oluşmuştur. Klasik halk-türkü-edebî söyleminde Sehernâz-yârın-yumuşak-yan-yan-zarafeti, Sehernâz-yârın-seher-yan-yan-yansıyan-onursalı, Sehernâz-yârın-şafak-yan-yan-yansıyan-cemâli yan-form söz-yapıları yer aldı. Sehernaz özellikle 1891'den itibaren dindar-eğitimli Anadolu Türk-İslam ailelerinin sevdiği klasik kız adı oldu.