Selman

ErkekArapçaGeleneksel

Anlam ve Köken

Selman, Arapça Salmān (سلمان) — s-l-m (selâmet, esenlik; teslim-olma) kökünden — selâmet-ehli, barış-içinde olan anlamına gelir. Selami, Selim, Müslüm, İslâm, Salim aile-adlarından gelir. En bilinen taşıyıcısı Hz. Selmân-i Fârisî (Salmān al-Fārisī, yaklaşık 568-657), Pers asıllı büyük sahabi; Hz. Peygamber'in sözü olan Salmān minnā ahl al-bayt ("Selman bizdendir, ehl-i beyttendir") ile İslamî tarih-yazımının merkez Pers-Müslüman figürüdür. Hendek Savaşı'nda (627) hendek-kazma savunma-stratejisini öneren Hz. Selman, klasik İslamî askerî-strateji-tarihinin önemli bir halkasıdır. 155 yıllık TÜİK derinliğiyle 2025'te #367 sıradadır.

Arapça Salmān (سلمان), s-l-m ("selâmet, esenlik; teslim-olma") kökünün fa'lān veznindeki sıfat-formudur — selâmet-ehli, barış-içinde-olan, teslim-olmuş. Aynı kök-ailesi İslamî teoloji-iman söz-dağarcığının merkezindedir: al-salām (selâm; Allah'ın esma'sından — Haşr 23), al-Islām (İslam dini-adı), al-Muslim / al-Muslimūn (Müslüman; bk. Müslüm maddesi), al-istislām (kayıtsız teslim-olma), al-silm (selâmet, barış — Bakara 208'de geçer), Selâmi (bk. Selami maddesi), Selim (selâmetli — bk. Selim maddesi), Salīm al-qalb (temiz-kalp; Şuara 89). En bilinen Salmān sahibi Hz. Selmân-i Fârisî (yaklaşık 568-657); Pers-Hıristiyan ailesinin oğlu olarak Pers-Râmhürmüz bölgesinde doğdu, gerçeği-arayışı sırasında Hıristiyan-keşişlerle yaşadı, sonra Arabistan'a gelerek Hz. Peygamber'i tanıyıp Müslüman oldu. Salmān minnā ahl al-bayt ("Selman bizdendir, ehl-i beyttendir") Hz. Peygamber'in sözüyle ehl-i beyt-statüsüne çıkarıldı; bu konum Sufi-tasavvuf geleneğinde Pers-İslam manevî-mirasının kurucu zemini sayılır. Hz. Selman'ın Hendek Savaşı'nda (627) önerdiği hendek-kazma savunma-stratejisi (Pers askerî-tekniğinden) klasik İslamî askerî-strateji-tarihinin Pers-Arap kültür-aktarımının önemli bir halkasıdır. Bakara 208'de al-silm (selâmete-girin) ifadesi Salmān adının manevî-Kur'anî dayanağıdır.

Popülerlik

Selman, 1870'ten itibaren TÜİK kayıtlarında dindar Anadolu ailelerinin sevdiği klasik sahabi-asıllı erkek adı olarak görünür. 20. yüzyıl boyunca dindar Türk-İslam ailelerinde 200-500 sıralarında istikrarlı kaldı; 2025'te #367 sıradadır.

Popülerlik Trendi

Düşüyor
30.244.457.18541875190019251950197520002025Sıralama

Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar

Dini ve Manevi Bağlam

İslam: Hz. Selmân-i Fârisî klasik İslamî sahâbî-kategorisinin Pers-Müslüman manevî-mirasının kurucu figürüdür. Hz. Peygamber'in Salmān minnā ahl al-bayt sözüyle ehl-i beyt-statüsüne çıkarılması, Sufi-tasavvuf geleneğinde Pers-İslam manevî-aktarımının zeminini oluşturdu — Mevlana, Hâfız, Sa'dî gibi büyük Pers Sufi-şairlerinin manevî mirası bu kanaldan akar. Türk-İslam ailelerinde Selman adı koymak, çocuğa Hz. Selmân-i Fârisî'nin iman-arayış-hidayet manevî mirasını ve barış-içinde-olan, teslim-olmuş mü'min karakter-niyetini yakıştırma anlamı taşır.

Kur'an-ı Kerim'de: Bakara Suresi, 208. Ayet

Ey iman edenler! Hep birlikte selâmete (al-silm) girin. Şeytanın adımlarına uymayın; çünkü o sizin için apaçık bir düşmandır.

Tarihi Figürler

Hz. Selmân-i Fârisî (Salmān al-Fārisī)

yaklaşık 568-657, Pers / Medine / Medâin

Pers asıllı büyük sahabi; doğum-yeri Pers-Râmhürmüz / Cey-Şehri civarı. Pers-Hıristiyan ailesinin oğlu olarak yetişti. Gerçeği-arayışı sırasında önce Suriye'de Hıristiyan-keşişlerle yaşadı, son keşişin tavsiyesi üzerine Mekke-Medine bölgesine doğru yola çıktı. Yolda esir-edildi, Yahudi-Medineli bir kişiye köle-olarak satıldı. Hz. Peygamber'in Medine'ye gelişiyle (622) ona biat-etmek üzere mülakat yaptı; Hz. Peygamber'in beklenen-peygamber-belirtilerini doğrulamasıyla iman-etti. Hz. Peygamber onun azat-edilmesi için anlaşma yaptı; sahabilerin yardımıyla bedeli ödenip serbest-bırakıldı. Salmān minnā ahl al-bayt ("Selman bizdendir, ehl-i beyttendir") Hz. Peygamber'in sözüyle ehl-i beyt-statüsüne çıkarıldı. 627 Hendek Savaşı'nda Pers askerî-tekniği olan hendek-kazma savunma-stratejisini önerdi; bu öneri Müslümanların Mekkeli-müşrik-koalisyonunu durdurmasının kritik faktörü oldu. Hz. Ömer döneminde (637'de Pers İmparatorluğu'nun fethedilmesi sonrası) Medâin (eski-Pers-başkenti Ctesiphon) valisi oldu; 657'de orada öldü, Salman Pak adlı yer-adı türbesinden gelir.

Edebiyatta ve Folklorda

Kur'an-ı Kerim — Bakara 208 (*Udkhulū fī al-silm*)

Yā ayyuhā lladhīna āmanū'dkhulū fī al-silmi kāffatan wa lā tattabi'ū khuṭuwāti al-shayṭān; innahu lakum 'aduwwun mubīn — "Ey iman edenler! Hep birlikte selâmete girin. Şeytanın adımlarına uymayın; çünkü o sizin için apaçık bir düşmandır." Bakara 208, al-silm (selâmete-girin) sözcüğünün Kur'anî kullanımının merkez metnidir; Selman adının doğrudan-Kur'anî dayanağı.

Klasik İslamî Siyer-i Nebî edebiyatı — Hz. Selman'ın iman-yolculuğu

İbn Hişâm'ın al-Sīra al-Nabawiyya (yaklaşık 833) ve İbn Sa'd'ın al-Ṭabaqāt al-Kubrā (845) gibi klasik Siyer-i Nebî eserlerinde Hz. Selman'ın Pers'ten Medine'ye uzanan iman-yolculuğu detaylıca anlatılır; klasik İslamî hidayet-anlatılarının paradigma-örneklerindendir.

Uluslararası Karşılıkları

  • ArapçaSalmān (سلمان)
  • FarsçaSalmān
  • UrducaSalman
  • BoşnakçaSelman

Ünlü İsimdaşlar

Hz. Selmân-i Fârisî (Salmān al-Fārisī)

Sahâbî

Pers asıllı büyük sahâbî (yaklaşık 568-657); *Salmān al-Khayr* (Hayır-Selman), *Abū 'Abdullāh* lakaplarıyla anılır. Pers-Hıristiyan ailesinin oğlu olarak doğdu; gerçeği-arayışı sırasında Suriye'de Hıristiyan-keşişlerle yaşadı, sonra Hz. Peygamber'in çağrısını işitince Medine'ye geldi ve Müslüman oldu. *Salmān minnā ahl al-bayt* ("Selman bizdendir, ehl-i beyttendir") Hz. Peygamber'in sözüyle özel-konum kazandı. Hendek Savaşı'nda (627) hendek-kazma savunma-stratejisini öneren Hz. Selman, klasik İslamî askerî-strateji-tarihinin önemli bir halkasıdır. Ömer döneminde Ctesiphon-Medâin valisi oldu; 657'de orada öldü.

Benzer İsimler

Tümünü Gör →

Sıkça Sorulan Sorular

Daha Fazla Keşfet