Miraç
Anlam ve Köken
Miraç, Arapça Miʿrāj (معراج) sözcüğünden gelir ve "yükselme, yukarı çıkış, göğe ağan merdiven" anlamlarını taşır. Hz. Peygamber'in göğe yükselişini anlatan İsrâ ve Miʿrâc olayının adıdır; bu nedenle Türk-İslam adlandırma geleneğinin doğrudan dinî-mistik bağlam taşıyan erkek isimlerinden biridir.
Arapça miʿrāj, ʿ-r-j (çıkmak, yükselmek) kökünden türer; miftāḥ (anahtar), mizmâr (flüt) gibi mif'âl kalıbındaki alet-isimleri grubundadır ve "yükselmek için kullanılan araç, merdiven" anlamını taşır. İslam geleneğinde Hz. Peygamber'in 27 Recep gecesinde Mescid-i Haram'dan Mescid-i Aksa'ya (İsrâ) ve oradan yedi kat göğe (Miʿrâc) çıkışı bu kelimeyle anılır. Türkçede özel ad olarak kullanımı esasen modern bir yeniliktir; 2000'ler sonrası dindar ailelerin kısa, mânâlı ve mistik çağrışımlı erkek isimleri arayışıyla hızla yaygınlaştı.
Popülerlik
Miraç, TÜİK kayıtlarında 1990 öncesi neredeyse görülmeyen bir isimdi. 2010'lardan itibaren dindar-gözlemci ailelerin kısa ve doğrudan dinî çağrışımlı erkek ismi tercihiyle hızlı yükselişe geçti; 2019'da #3 sıraya kadar tırmandı. 2025'te #11 konumundadır — Eymen ve Muhammed ile birlikte 2010'lar sonrası dindar-kimlik eksenli adlandırma dalgasının tanımlayıcı isimleri arasında yer alır.
Popülerlik Trendi
DüşüyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Miraç, Hz. Peygamber'in mânevî yolculuğunun zirvesi ve İslam'ın beş vakit namazının bu yolculukta farz kılındığı olaydır. İsrâ (yatay-coğrafi yolculuk, Mekke'den Kudüs'e) ile Miʿrâc (düşey-manevi yükseliş, Kudüs'ten göğe) birlikte aynı gecenin iki evresidir. 27 Recep gecesi (Miraç Kandili) Türk-İslam geleneğinde beş mübarek geceden biri olarak kandil yakılarak, özel namazlar kılınarak ve Miraciye okunarak kutlanır. Tasavvufta manevi miraç kavramı, dervişin mürşit rehberliğinde ruhunu yücelten iç yolculuğunu ifade eder.
Tarihi Figürler
İsrâ ve Miʿrâc olayı
621 (Hicret'ten önce), Mekke / Kudüs / Sidretü'l-MüntehâHz. Peygamber'in bir gecede Mescid-i Haram'dan Mescid-i Aksa'ya götürülüşü (İsrâ) ve oradan göklerin yedi katına çıkarılıp Allah'ın huzurunda beş vakit namazın farz kılınışı (Miʿrâc). 27 Recep gecesi olarak kutlanan bu olay, Hz. Peygamber'in mânevî yolculuğunun zirvesi kabul edilir. İsm-i Miraç, bu yolculuğun adı olmasıyla doğrudan dinî bir zaman-mekân referansını taşır.
Edebiyatta ve Folklorda
Kur'an-ı Kerim — İsrâ Sûresi
17. sure, 111 ayet. Surenin ilk ayeti Hz. Peygamber'in gece yolculuğunu (İsrâ) anlatır: "Bir gece, kendisine âyetlerimizden bir kısmını gösterelim diye kulunu Mescid-i Haram'dan, çevresini mübarek kıldığımız Mescid-i Aksa'ya götüren Allah, her türlü noksan sıfatlardan münezzehtir." Miraç olayının kaynaklandığı sure olarak, ismi taşıyanlara doğrudan Kur'an'dan referans sağlar.
Miraciye türü
Türk-İslam edebiyatında bir edebi-müzikal tür. Nâyî Osman Dede'nin (1642-1730) bestelediği Miʿrâciyye (1697) Türk dinî müziğinin zirve yapıtlarından biridir; Hz. Peygamber'in göğe yükselişini manzum olarak anlatır ve mevlit gibi mübarek gecelerde okunur. İsim, bu müzik-edebiyat geleneğinin adını taşıyanlara aktarır.
Yazım Varyantları
Aynı isim, farklı dillerde alışılagelmiş yazım biçimleri.
- Arapça (kaynak)Miʿrāj (معراج)
- FarsçaMeʿraj
- UrducaMiraj
Ünlü İsimdaşlar
Miraç Eronat
oyuncuTürk oyuncu ve seslendirme sanatçısı
Miraç İsmi En Yaygın Hangi İllerde?
TÜİK 2025 verilerine göre Miraç isminin en çok kullanıldığı iller.