Serbest, Farsçada 'başı bağlı' demektir; sözcük önce 'onaylı, muaf' anlamındaydı, bugün 'özgür, bağlı olmayan' anlamında kullanılır. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2020: #497).
Deneyin
Serbest İsminin Anlamı ve Kökeni
Serbest, Farsça 'ser' (baş) ile 'best' (bağlı) öğelerinden kurulur ve bugün "özgür, bağlı olmayan" anlamına gelir. Sözcüğün ilk anlamı 'başı bağlı'ydı: resmi bir belgeye vurulan mühür ve imzayı, yani onaylanmış olanı anlatırdı. Osmanlıcada 'vergiden, yükümlülükten muaf' anlamını kazandı, oradan da 'özgür' anlamına geçti ve gündelik dilin sözcüğü oldu. Ad olarak özellikle Şırnak, Mardin ve Hakkari yöresinde verilen bir erkek adıdır. TÜİK kayıtlarında Serbest ismine ilk olarak 1962 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1967 yılında 478. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2020 yılı verilerinde 497. sırayla listelenmektedir.
Farsça 'ser' baş demektir ve Türkçeye pek çok bileşikte girmiştir: serdar, serkeş, sergüzeşt, serseri. 'Best' ise bağlamak fiilinden gelir; 'bestekâr' da aynı kökten çıkar ve besteyi bağlayıp kuran kişiyi anlatır. 'Başı bağlı' sözü, başına mühür ve imza basılarak geçerli kılınmış bir belgeyi anlatıyordu. Osmanlıcada sözcük 'vergiden ve yükümlülükten muaf' anlamını kazandı; bu 'kimseye bağlı olmayan' anlam zamanla bugünkü 'özgür' anlamına dönüştü. İç Anadolu'da, çoğu 1980 öncesinde, kız çocuklarına da konmuştur; bir görüşe göre bu kullanımda sözcüğün asıl anlamı olan 'başı bağlı' kastedilmiş olabilir.
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 11 Ekim – 7 Kasım
Serbest İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Bir adın insanı belirlediğini söyleyemeyiz; ama adların taşıdığı çağrışımlar kültürel olarak paylaşılır ve gerçektir. Farsça kökenli Serbest isminde öne çıkan iki özellik:
Cesaret
İsmin ilk akla getirdiği şey cesaret — yeniyi denemekten, bilinmeyene girmekten çekinmeyen bir tavır. Bu adlar çoğu zaman bir yürek dileğiyle verilir.
Hayal Gücü
Herkesin baktığı yere başka türlü bakan, aklındakini bir şeye dönüştüren bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik hayal gücü. Boş hayal değil, kurma isteği.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Serbest 1962'de kayıtlara girdi ve altmış yıl boyunca beş yüzlü sıralarda kaldı; en iyi sırası 1967'de 478. Son kaydı 2020'de 497. sıra. Yaklaşık 528 kişi bu adı taşıyor.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 160.000 kişiden biri
- Nadir
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Serbest adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Serbest adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.