Amed, Diyarbakır'ın Asur kayıtlarına kadar uzanan eski adıdır. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2025: #395).
Deneyin
Amed İsminin Anlamı ve Kökeni
Amed, Diyarbakır'ın en eski bilinen adının bugünkü biçimidir. Kent, MÖ 1. binyılın başlarından beri Asur kayıtlarında Amedu adıyla geçer; Helenistik ve Roma çağlarında Amida, Arapça ve Osmanlı kaynaklarında ise Âmid olarak anılmıştır. Ad Türkiye'de erkek adı olarak kullanılır ve 2000'lerde en yaygın dönemini yaşamıştır. TÜİK kayıtlarında Amed ismine ilk olarak 1987 yılında rastlanmaktadır. İsim, 2010 yılında 344. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 395. sırayla listelenmektedir.
Adın izi Asur kayıtlarındaki Amedu ve Amidi biçimlerine kadar gider; MÖ 866'da Asur kralı II. Aşurnasirpal'in ele geçirdiği kent bu adla anılır. Yunanca ve Latince kaynaklarda Amida, Arapçada Âmid olur; Osmanlı belgelerinde de 17. yüzyıla kadar Âmid yazımı kullanılmıştır. Adın anlamı kesin değildir; Süryanice amida (sütun) sözcüğüne bağlanır. Kentin bu eski adı günümüz Kürtçesinde Amed ya da Amêd diye söylenir ve bugünkü erkek adı da bu söyleyişten gelir.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 11 Ekim – 7 Kasım
Amed İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
İsimler kişiliği tayin etmez; yine de her ad, hem anlamı hem de taşıdığı tarih yüzünden belli özellikleri akla getirir. Amed deyince öne çıkan iki özellik:
Doğa Sevgisi
İsmin ilk akla getirdiği şey doğa — yeşili, suyu, havayı ihtiyaç sayan; büyütmeyi, bakmayı, sabretmeyi doğadan öğrenmiş bir karakteri anlatır.
Asalet
Karşısındakini küçük düşürmeyen, üstünlük taslamayacak kadar kendinden emin, hakkını bildiği kadar sorumluluğunu da bilen bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik asalet. Ayrıcalık değil, ölçü.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Amed 1987'de kayıtlara girdi ve 1990'lar boyunca beş yüzlü sıralarda kaldı. Yükselişi 2007'de hızlandı: 456. sıradan üç yılda 344. sıraya çıkarak 2010'da zirvesini gördü. Sonra geriledi ve 2017'de 465. sıraya indi. O tarihten bu yana yeniden yükseliyor; 2025'te 395. sırada duruyor. Yaklaşık 2.270 kişi bu adı taşıyor.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 38.000 kişiden biri
- Nadir
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Amed adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Amed adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Tarihi Figürler
II. Aşurnasirpal
Yeni Asur, MÖ 883-859Asur kralı. MÖ 866'daki seferinde Amedu adıyla anılan kenti ele geçirmiştir; adın bilinen en eski yazılı kaydı bu döneme aittir.
Modern Kültürde
Diyarbakır Surları ve Hevsel Bahçeleri Kültürel Peyzajı
Edebiyat · 2015Kentin 5,8 kilometrelik surları, İçkale, Amida Höyük, On Gözlü Köprü ve Hevsel Bahçeleri 2015'te UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınmıştır. Surlar üzerindeki farklı dönemlerden kalma 63 kitabe, kentin yüzyıllar boyunca el değiştiren tarihini taş üzerinde belgeler.
Varyantlar
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Asurca (en eski kayıt)Amedu
- Yunanca / LatinceAmida
- Arapça / OsmanlıcaÂmid