Şevki

Şevki, Arapça Şevki sözcüğünden gelir; ş-v-k (özlem duymak, iştiyak hissetmek) kökünden türeyen ve "şevk sahibi, neşeli, iştiyaklı" anlamlarını taşıyan bir erkek adıdır. Aynı kökten şevk (heyecan, iştiyak), müştak (özlem duyan), meşk (heyecanla yapılan çalışma) sözcükleri gelir. Klasik tasavvuf söyleyişte şevk mü'minin Allah'a yöneliminin temel niteliklerinden sayılır. Türkçeye Osmanlı klasik Fars-Arap edebiyatından geçmiş; Mısırlı şair Ahmed Şevki (1869-1932) — Şa'irü'l-Emir (Şairler Hükümdarı) lakabıyla anılan modern Arap edebiyatının önde gelen ismi — bu adın taşıyıcılarındandır.

Arapça shawqi, al-shawq ("şevk, ardent sevgi, manevi arzu, hasret aşk") sözcüğüne -i nisbet (aidiyet) ekiyle türetilmiş sıfat formudur — şevkli, hasretli, manevi arzu sahibi. Aynı kök ailesinden al-shawq (şevk, hasret aşk; klasik Sufi tasavvuf jargonunun merkez kavramlarından), al-ishtiyaq (iştiyak, hasretle isteme), al-mushtaq (müştak, hasretli, şevkli) gelir. Aynı kökten ayrıca al-tashwiq (şevk uyandırma, ilgilendirme; modern Arapçada teşvik etmek) türetilmiştir türemiştir. al-shawq klasik Pers-Osmanlı tasavvuf edebiyatının merkez kavramlarından biridir; mü'minin Allah'a duyduğu hasret aşk olarak Sufi pedagojisinin temel deneyimini ifade eder. Mevlana'nın Mesnevi'sinde, Yunus Emre'nin ilahilerinde, Hafız ve Sa'di'nin gazellerinde shawq (şevk, hasret) merkez bir tema olarak işlenir. Shawq sözcüğü Kur'an'da doğrudan geçmez ama al-hubb (sevgi), al-rahbe (manevi korku), al-rağbe (manevi arzu) gibi yakın kavramlarla birlikte İslami manevi deneyim sözlüğünün parçasıdır. Türkçeye Osmanlı medrese tasavvuf yoluyla Şevki (klasik) ve Şevki (yumuşak söyleyiş) yerleşmiştir.