Sıtkı

Sıtkı, Arapça ṣidqī (صدقي) — al-ṣidq (sadakat, doğruluk, sözünde-durma) sözcüğüne -ī nisbet ekiyle türetilmiş — sıdk-sahibi, doğru-sözlü, içi-yüreği temiz anlamına gelir. Sıdıka / Sıddık (bk. Sıdıka ve Sıddık maddeleri) ile aynı kök-ailesinden gelir; ṣ-d-q kökü İslamî teoloji-ahlâk geleneğinin merkez kavramıdır. Kur'an'da al-ṣidq / al-ṣādiqīn sözcükleri pek çok yerde geçer: Tevbe 119 Yā ayyuhā lladhīna āmanū'ttaqu'llāha wa-kūnū ma'a al-ṣādiqīn ("Allah'tan korkun ve sıdkîlerle birlikte olun"), Maryam 41 (Hz. İbrahim ṣiddīqan), Mâide 75 (Hz. Meryem ṣiddīqatun). 160 yıllık TÜİK derinliğiyle 2025'te #438 sıradadır.

Arapça ṣidqī (صدقي), al-ṣidq ("sadakat, doğruluk, sözünde-durma; iç-niyetin dış-davranışla örtüşmesi"; ṣ-d-q kökünden) sözcüğüne -ī nisbet (aidiyet) ekiyle türetilmiş sıfat formudur — sıdk-sahibi, doğru-sözlü, içi-yüreği temiz. Aynı kök-ailesi İslamî teoloji-ahlâk geleneğinin merkezindedir: al-ṣidq (sadakat-doğruluk), al-ṣiddīq (çok-doğru, hep-tasdik-eden — Hz. Ebubekir'in lakabı; bk. Sıddık maddesi), al-ṣiddīqa (dişil — Hz. Meryem'e atfen Mâide 75; bk. Sıdıka maddesi), al-ṣādiq (sıdkî, doğru-sözlü), al-ṣādiqīn (çoğul — sıdkîler, doğru-sözlüler), al-ṣadāqa (sadaka — gerçek-mü'min işareti olarak verilen yardım), al-ṣadūq (her zaman doğru-söyleyen — Allah'ın sıfatı), al-taṣdīq (tasdik, doğrulama; iman-doğrulama) türetilmiştir. Tevbe 119'un kūnū ma'a al-ṣādiqīn ifadesi mü'minlere doğrudan-emrlerden biridir; klasik İslamî tasavvuf geleneğinde ṣuḥba al-ṣādiqīn (sıdkîlerle-arkadaşlık) Sufi-pedagojisinin temel-disiplinidir. Hz. Peygamber'in innamā al-a'māl bi-l-niyyāt ("Ameller niyetlere göredir") hadisinden başlayan klasik İslamî ihlâs-sıdk doktrini, Sıtkı adının manevî-ahlâk-bağ zeminidir. Türkçeye Osmanlı dini-edebî yoluyla Sıdkı (klasik) ve Sıtkı (yumuşak söyleyiş) yerleşmiştir.