Sima

Sima, Pers söz-yapısı: sīmā (Pers — "yüz, çehre, beniz, klasik halk-Pers söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı") söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır. TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu Yüz, çehre, beniz manasında nitelendirir. Aynı kök-ailesinden Sîmâ (yan-form söz-yapısı), Sîmin — gümüşten, Sîmâ-yı melekî — meleksî-yüz, Sîmâ-yı-kerâmet — kerem-yüzlü yan-örgüsü oluşur. Klasik halk-Pers-Türk divan-şiir geleneğinde sīmā — sevgili-yüzünün-yan-yapı söz-yapısının söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır (Hâfız Şîrâzî, Sa'dī, Câmî, Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî sīmā-yı yâr — sevgili-yüzü, sīmā-yı 'aşk — aşk-yüzü söz-merkezi söz-imgeleri yan-bağlanır; bk. Hafız, Gazel, Celaleddin maddeleri yan-form söz-örgüsü). Kur'ânî yan-bağlam Bakara Sûresi 2:273: taʿrifuhum bi-sīmāhum ("Onları sîmâlarından/yüzlerinden tanırsın") söz-merkezi yan-yapı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır (klasik halk-fakir-müslümanlar söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır). 141 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2025'te #387 sıradadır.

Pers söz-yapısı Sima (سيما), sīmā ("yüz, çehre, beniz; klasik halk-Pers söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı; klasik Pers söz-örgüsünden gelen söz-yapı; aynı kök-ailesinden Sîmâ, Sîmin — gümüşten, Sîmâ-yı melekî — meleksî-yüz, Sîmâ-yı-kerâmet — kerem-yüzlü, Sîmâ-yı-yâr — sevgili-yüzü yan-form söz-yapıları yan-örgüsü") söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır. TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu Yüz, çehre, beniz manasında nitelendirir. Klasik halk-Pers-Türk divan-şiir geleneğinde Hâfız Şîrâzî (1315-1390), Sa'dī Şîrâzî (1210-1291), Câmî (1414-1492), Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî (1207-1273), Şeyh Galib (1757-1799) gibi büyük şâirler-pîrler sīmā — sevgili-yüzünün-yan-yapı söz-yapısının söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır (klasik Pers divan-şiir-jargonunda sīmā-yı yâr — sevgili-yüzü, sīmā-yı 'aşk — aşk-yüzü, sīmā-yı bakht — talih-yüzü söz-merkezi söz-imgeleri yan-bağlanır; bk. Hafız, Gazel, Celaleddin maddeleri yan-form söz-örgüsü). Kur'ânî yan-bağlam Bakara Sûresi 2:273: taʿrifuhum bi-sīmāhum lā yas'alūna al-nāsa ilḥāfan ("Onları sîmâlarından tanırsın; yüzsüzlük edip de insanlardan istemezler") söz-merkezi yan-yapı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır (klasik halk-fakir-müslümanlar söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır); aynı kök-ailesinden Fetih 48:29 sīmāhum fī wujūhihim min athari al-sujūd ("Yüzlerindeki secde izinden onları tanırsın"; bk. Sacit maddesi yan-form söz-örgüsü Hicr 98 söz-merkezi yan-bağlamı), Rahmân 55:41 yu'rafu al-mujrimūna bi-sīmāhum ("Suçlular sîmâlarından tanınır") söz-merkezi yan-yapı söz-yapısının söz-imgeleri yan-bağlanır. Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle sīmā / sîmâ / sima yan-formunda yerleşmiştir; özellikle 19.-20. yüzyıl Osmanlı-saray-yan-bağlamlı ve Cumhuriyet-eri laik-eğitimli orta-tabaka ailelerinin sevdiği zarif klasik kız adı oldu.