Sabiha
Sabiha İsminin Anlamı ve Kökeni
Sabiha, Arapça Sabiha sözcüğünden gelir; s-b-h (sabah, şafak; güzel olmak) kökünden türeyen ve "sabah gibi parlak güzel, şirin, hoş" anlamlarını taşıyan bir kız adıdır. Aynı kökten sabah (gün doğumu), misbah (lamba, kandil), Sıbah (sabahlar — çoğul) sözcükleri gelir. Tarihte Sabiha Gökçen (1913-2001) — Mustafa Kemal Atatürk'ün manevi evlat edindiği kız, dünyanın ilk kadın savaş pilotu — adın taşıdığı tarihi yükün kaynaklarındandır. Türk-İslami kültürlü ailelerin köklü kız adlarındandır.
Arapça Sabiha sözcüğü — s-b-h kökünden türeyen sabih sıfatının dişil formudur: "güzel yüzlü kadın, sabah parıltılı" anlamına gelir. Aynı kökten sabah (sabah), tasbih (sabah vakti namazı — Subh Namazı), sabuh (sabah içkisi, eski) kelimeleri türer. Klasik Arap şiir estetiğinde sabih al-wajh (sabah yüzlü) sevgili tasviri için kullanılan yoğun aşk estetik ifadesidir.
Popülerlik
Sabiha, klasik İslami bir kadın adı olarak Türk-İslam aile geleneğinin köklü tercihlerindendir. Sabiha Gökçen (1913-2001) Türkiye'nin ilk kadın savaş pilotu olarak modern Türk hafızasının köklü figürlerindendir.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Sabah (sabah, şafak) klasik İslami söyleyişte manevi değerli bir vakittir. Kur'an Tekvir Suresi 81:18 ayeti "Ve sabaha andolsun, parlayıp aydınlandığı zaman" (ve's-subhi iza teneffes) ifadesiyle bu vakte yemin eder. Klasik tasavvuf edebiyatında seher-subh (seher-sabah) çifti uyanma, manevi yenilenme ve dua pratiğinin temel söyleyişinı oluşturur. Sabah-vakti aynı zamanda sabah namazının vaktidir.
Tarihi Figürler
Sabiha Gökçen
1913-2001, Bursa/AnkaraTürkiye'nin ilk kadın pilotu ve dünyanın ilk kadın savaş pilotlarından biridir. Ermeni kökenli bir ailenin çocuğu olarak 1913'te doğduğu rivayet edilir; 1925'te Mustafa Kemal Atatürk tarafından manevi evlat edinildi. 1934 Soyadı Kanunu ile Gökçen (gökyüzünden) soyadını Atatürk'ten aldı. 1935'te Türk Hava Kurumu Sivil Havacılık Okulu'na girdi; 1937'de askeri pilot eğitimi aldı ve Türk Hava Kuvvetleri'nin ilk kadın savaş pilotu oldu. Dersim Harekâtı (1937-1938) sırasında aktif uçuş görevi üstlendi — bu rolün siyasi tartışmalı yönü tarih belleğinin hassas konularından biridir. Havacılık eğitimi promosyonu ve Türk kadın pilotları yetiştirme alanında uzun yıllar çalıştı. İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı (2001) onun adını taşır.
Sabiha Bengütaş
1904-1992, İstanbul/AnkaraTürk heykeltıraşı. Cumhuriyet'in ilk kuşak kadın sanatçılarından biri olarak 1930'larda Güzel Sanatlar Akademisi'nde eğitim aldı; Atatürk'ün pek çok portre heykelini yaptı. Türk modern heykelciliğinin kurucu kadın figürlerinden biri olarak sanat tarih belleğinde yer aldı.
Modern Kültürde
Sabiha Sertel
Edebiyat · 1895Türk gazeteci yazar (1895-1968). Cumhuriyet dönemi Türk basınının ilk kuşak kadın yazarlarından. Resimli Ay dergisi (1924-1936) editörü olarak Türk kadın hareketi ve sol entelektüel düşüncesinin önemli seslerinden biri oldu. 1950 sonrası siyasi baskılarla yurt dışına çıkmak zorunda kaldı.
Uluslararası Karşılıkları
- Arapça (kaynak)Ṣabīḥa
- FarsçaSabîha
- UrducaSabiha
- KurmancîSebîha
Ünlü İsimdaşlar
Sabiha Gökçen
Türk tarihinin ilk kadın savaş pilotu ve Atatürk'ün manevi kızıdır.
Sabiha Sultan
Sultan II. Abdülhamid'in kızı olan Osmanlı prensesidir.
Sabiha Sertel
Türkiye'nin ilk kadın gazetecilerinden biri olarak tanınan önemli bir basın emekçisidir.