Siyabend, Kürtçede 'gölge veren, sayedar' demektir; Kürt destanı Siyabend ile Xecê'nin erkek kahramanının adıdır. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2025: #416).
Deneyin
Siyabend İsminin Anlamı ve Kökeni
Siyabend, Kürtçe bir erkek adıdır ve 'gölge veren, sayedar' anlamına gelir: gölgesiyle koruyan, yanındakini kollayan kişi. Ad, Kürt sözlü geleneğinin en çok anlatılan aşk hikâyelerinden Siyabend ile Xecê'nin erkek kahramanının adıdır. Anlatı, sevgilisiyle dağa kaçan Siyabend'in bir geyik avı sırasında uçurumdan düşerek ölmesiyle biter. Ad 1989'dan beri kayıtlarda ve düzenli biçimde yükselmektedir. TÜİK kayıtlarında Siyabend ismine ilk olarak 1989 yılında rastlanmaktadır. İsim, en güncel veri olan 2025 yılında 416. sırayla kendi zirvesindedir.
Adın ilk öğesi Kürtçe siya, yani 'gölge' sözcüğüdür; ad bütünüyle 'gölge veren, sayedar' anlamına gelir. Sayedar, Farsça saye (gölge) sözcüğüyle kurulmuştur ve gölgesini esirgemeyen, himaye eden kişiyi anlatır; Türkçedeki sayesinde sözü de aynı saye'den gelir. Ses benzerliği yüzünden siya kimi zaman siyah sözcüğüyle karıştırılır, ama adın anlamı gölge ve korumadır. Destanın kahramanı kimi anlatılarda Siyahmed diye de anılır. Kürtçede kahraman adlarının hikâyeyle birlikte yaşaması yaygındır; Ehmedê Xanî'nin Mem û Zîn'indeki Mem de böyledir. Siyabend adı da çoğu zaman hikâyesiyle birlikte verilir.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 11 Ekim – 7 Kasım
Siyabend İsminin 2 Farklı Anlamı
Gölge veren, sayedar
KürtçeAdın ilk öğesi Kürtçe siya (gölge) sözcüğüdür; ad bütünüyle gölgesiyle koruyan, kollayan kişiyi anlatır. Ses benzerliği yüzünden siya kimi zaman siyah sözcüğüyle karıştırılır.
Hikâyenin kahramanı
KürtçeAd pratikte kendi sözlük anlamıyla değil, taşıdığı hikâyeyle verilir — Mem ve Zîn adlarında da durum aynıdır.
Siyabend İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Siyabend, Kürtçe kökenli bir ad. İsim karakteri belirlemez — ama her adın, anlamından ve kullanım geçmişinden gelen bir çağrışım dünyası vardır. Siyabend isminde bunlar iki başlıkta toplanıyor:
Cesaret
Cesaret, bu ismin en belirgin yanı. Öne çıkmaktan çekinmeyen, riski görüp yine de adım atan bir karakter. Türk isim geleneğinde cesaret anlatan adlar en eski katmandandır.
Hayal Gücü
Bu isim yaratıcılıkla anılır: fikri olan, o fikri bir şeye dönüştüren, kalıplara sığmayan bir tavır. Özgünlük burada farklı olmak için farklı olmak değildir.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Siyabend 1989'da kayıtlara girdi ve yirmi yıl boyunca beş yüzlü sıralarda kaldı. 2010'lardan sonra düzenli bir yükseliş var: 490'lardan 416'ya. En iyi sırasını 2025'te gördü. Yaklaşık 834 kişi bu adı taşıyor.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 100.000 kişiden biri
- Nadir
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Siyabend adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Siyabend adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Edebiyatta ve Folklorda
Siyabend û Xecê
Kürt sözlü geleneğinin en yaygın aşk anlatısı. Yetim Siyabend, kendisiyle zorla evlenmek isteyen ağanın elinden Xecê'yi kurtarıp dağlara götürür. Bir gün bir av sürüsünün peşine düşer, uçurumun kenarında kayar ve bir ağaç dalına saplanarak can verir; Xecê de onun ardından kendini uçuruma bırakır. Hikâye kuşaklar boyunca dengbêjlerin ağıtlarıyla yaşamış, 1991'de sinemaya da uyarlanmıştır.