Talat
Anlam ve Köken
Talât, Arapça kökenli bir isim olup 'yüz, surat, çehre' anlamına gelir; bir kimsenin dış görünüşünü ve yüz güzelliğini ifade eder. Osmanlı döneminde hem erkek hem de kadın adı olarak kullanılmış, klasik Türk şiirinde sevgilinin yatlı çehresini betimlemek için de başvurulan bir sözcük olmuştur.
Arapça Ṭalʿa / Ṭalʿat (طلعة) sözcüğü — ṭ-l-ʿ (ط-ل-ع) kökünden türer — "görünüş, yüzün-belirişi, güneş-doğuşu; çıkan-görünen" anlam-ailesini taşır. Aynı kökten tulûʿ (doğuş, belirme — özellikle güneş-doğuşu), mutalaa (bir-metni okuyup inceleme), istitla (bir-şeyi görmek-için yükselme), matla (bir-şiirin ilk-beyti, giriş) kelimeleri türer. Klasik Arap-Osmanlı şiir-terminolojisinde matlaʿ (şiirin girişi, ilk-beyit) kavramı divan-şiir yapısının temel-parçalarından biridir. Özel-ad olarak Talʿat / Talat Osmanlı-İslami klasik erkek-ad havuzunun temsilcilerinden biri olarak 1850-1890 döneminde yaygınlaştı; 1857'de #86 ile zirvesine ulaştı.
Popülerlik
Talat, 19. yüzyıl Osmanlı-son dönem Arapça-İslami erkek-ad havuzunun temsilcilerinden biri olarak 1857'de #86 ile zirvesine ulaştı. Talat Paşa'nın 1908-1921 dönemi siyasi-varlığı ismin 20. yüzyıl ilk-çeyreğindeki kolektif görünürlüğünü destekledi ancak aynı zamanda ismi siyasi-tarihsel hassas konulara bağladı. 20. yüzyılın ikinci yarısında klasik-Arapça adların genel gerilemesine eşlik etti; 2025'te yükseliyor trendinde — klasik Osmanlı-Arapça erkek adlarının 2020'lerde yeniden-değerlendirilmesinin göstergelerinden biri.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Tarihi Figürler
Talat Paşa (Mehmed Talat Paşa)
1874-1921, Kırcaali/BerlinOsmanlı İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin üç-paşasından biri (Enver ve Cemal Paşalarla birlikte); Sadrazam (1917-1918) ve İçişleri Bakanı. 1913 Bâb-ı Âli Baskını sonrası fiili iktidar triumvirasının merkez-siyasi figürü olarak yer aldı. 1915 Ermeni Tehciri kararnamesinin asıl uygulayıcısı olarak tarihsel sorumluluk tartışmalarının merkezinde kalır — Türk-Ermeni siyasi-tarih-belleğinin en-hassas figürlerinden biridir. 1918 Mondros Mütarekesi sonrası Almanya'ya kaçtı; 15 Mart 1921'de Berlin'de Ermeni eylemci Soghomon Tehlirian tarafından suikast-ile öldürüldü.
Uluslararası Karşılıkları
- Arapça (kaynak)Ṭalʿat (طلعة)
- FarsçaTalʿat (طلعت)
- UrducaTalat
- KurmancîTelat
Ünlü İsimdaşlar
Talât Paşa
SiyasetçiOsmanlı İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin önde gelen ismi ve Dahiliye Nazırı olarak görev yapmış önemli bir devlet adamıdır.
Talât Halman
Şair ve AkademisyenTürk şiirini dünyaya tanıtan, Türkiye'nin ilk Kültür Bakanı olan ünlü şair ve çevirmendir.
Talât Turhan
Asker ve YazarTürk Silahlı Kuvvetleri'nde görev yapmış, emekli general ve strateji konularında kitaplar kaleme almış bir yazardır.