Turan

ErkekTürkçeKlasik

Turan İsminin Anlamı ve Kökeni

Turan, Turancılık ideolojisinde dünyadaki tüm Türklerin bir araya geleceği hayali yurdu simgeleyen coğrafi ve siyasi bir kavramdır. Türk şiiri ve edebiyatında derin izler bırakan bu ad, Orta Asya steplerini ve Türk dünyasının ortak ruhunu çağrıştırır.

Farsça-Türkçe Turan"Turancıların dünyadaki bütün Türkleri birleştiren ideal vatan; tarihsel Orta Asya Türk coğrafyası" anlamındaki yer adı ve ideolojik kavramdır. Ana İran geleneğinde Tur/Turan İran'ın-kuzey-doğusundaki göçebe-Türk-İranlı kabilelerinin bölgesi olarak tanımlanır — Firdevsi'nin Şehname'sinde (11. yüzyıl) İran ile Turan arasındaki epik çatışma Fars-destan-geleneğinin omurgasıdır. 20. yüzyıl başlarında Türk milliyetçi düşüncesi Turan kavramını Moğolistan'dan-Balkanlar'a-uzanan Türk Dünyası idealinin coğrafi adı olarak yeniden yorumladı. Ziya Gökalp'ın Kızıl Elma (1914) şiirinde Turan kavramı pan-Türkizm ideolojisinin ana sembolü olarak işlendi.

Popülerlik

Turan, klasik Türk-İran-Çin coğrafyasında Turan (Türklerin tarihsel yurdu) bölgesinden gelen onursal bir erkek adıdır; Firdevsi'nin Şahname'sinde İran-Turan karşıtlığı klasik Pers-Türk söyleyişinin temel motiflerindendir.

Popülerlik Trendi

Sabit
6.237.468.18511875190019251950197520002025Sıralama

Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar

Tarihi Figürler

Turan Kavramı ve Ziya Gökalp

1876-1924, Diyarbakır-İstanbul

Türk sosyolog ve milliyetçi düşünür Ziya Gökalp Turan kavramını modern Türk milliyetçiliğinin merkez ideolojisine dönüştürdü. Kızıl Elma (1914) şiir kitabında Vatan ne Türkiye'dir Türklere, ne Türkistan / Vatan büyük ve müebbed bir ülkedir: Turan mısraları pan-Türkizm hayalinin poetik ifadesi oldu. 20. yüzyıl Türkçülük hareketinin (Nihal Atsız, Hamdullah Suphi Tanrıöver, Türk Ocakları) temel kavramsal zemini Gökalp'ın Turan-yorumuna dayanır.

Edebiyatta ve Folklorda

Şehname — İran-Turan Savaşları

Firdevsi · 1010

Firdevsi'nin Şehname'sinde (11. yüzyıl) İran ile Turan arasındaki binyıllık çatışma döngüsü eserin destansı omurgasıdır. Kahraman Rüstem'in Turan-ordularına karşı mücadelesi, Efrasiyab (Turan-hükümdarı) figürü Fars-mitolojisinin merkez antagonistidir. Osmanlı divan edebiyatı bu-İran-Turan dikotomisini alıp yorumladı; Türklerin-Turan-tarafı-olarak-konumlanışı Osmanlı-Fars rekabet dinamiğinin kültürel arkaplanına zemin hazırladı.

Kızıl Elma ve Turan

Ziya Gökalp · 1914

Ziya Gökalp'ın Türkçü milliyetçiliğinin poetik manifestosu sayılan şiir kitabı. Kızıl Elma Türk milletinin ortak hedefini simgeleyen eski-Türk-mitolojik motifi; Turan ise bu-hedefin-coğrafi-ideolojik-karşılığı. Birinci Dünya Savaşı döneminde yayımlanan eser Türkçü hareketin temel metinlerindendir. Günümüzde Türkçü söylemin tartışmalı bir referans noktası olarak değerlendirilir.

Uluslararası Biçimler ve Yazım Varyantları

Dilsel türevler

  • Farsça (kaynak)Tūrān
  • UrducaTuran
  • Azerbaycan TürkçesiTuran
  • TacikçeTuron (Турон)

Yazım varyantları

Aynı isim, farklı dillerde alışılagelmiş yazım biçimleri.

  • ArapçaTūrān

Ünlü İsimdaşlar

Turan Güneş

Politikacı / Diplomat

Türk dışişleri bakanı olarak görev yapmış önemli bir devlet adamıdır.

Turan Oflazoğlu

Yazar / Oyun Yazarı

Türk tiyatro edebiyatının önde gelen isimlerinden biri olan oyun yazarıdır.

Turan Dursun

Yazar / Düşünür

Din eleştirisi alanında kaleme aldığı eserleriyle tanınan Türk yazardır.

Turan Özdemir

Politikacı

Türkiye'de çeşitli siyasi görevlerde bulunmuş bir politikacıdır.

Turan İsmi En Yaygın Hangi İllerde?

TÜİK 2025 verilerine göre Turan isminin en çok kullanıldığı iller.

Benzer İsimler

Tümünü Gör →

Sıkça Sorulan Sorular

Daha Fazla Keşfet