Turan
Turan İsminin Anlamı ve Kökeni
Turan, Turancılık ideolojisinde dünyadaki tüm Türklerin bir araya geleceği hayali yurdu simgeleyen coğrafi ve siyasi bir kavramdır. Türk şiiri ve edebiyatında derin izler bırakan bu ad, Orta Asya steplerini ve Türk dünyasının ortak ruhunu çağrıştırır.
Farsça-Türkçe Turan — "Turancıların dünyadaki bütün Türkleri birleştiren ideal vatan; tarihsel Orta Asya Türk coğrafyası" anlamındaki yer adı ve ideolojik kavramdır. Ana İran geleneğinde Tur/Turan İran'ın-kuzey-doğusundaki göçebe-Türk-İranlı kabilelerinin bölgesi olarak tanımlanır — Firdevsi'nin Şehname'sinde (11. yüzyıl) İran ile Turan arasındaki epik çatışma Fars-destan-geleneğinin omurgasıdır. 20. yüzyıl başlarında Türk milliyetçi düşüncesi Turan kavramını Moğolistan'dan-Balkanlar'a-uzanan Türk Dünyası idealinin coğrafi adı olarak yeniden yorumladı. Ziya Gökalp'ın Kızıl Elma (1914) şiirinde Turan kavramı pan-Türkizm ideolojisinin ana sembolü olarak işlendi.
Popülerlik
Turan, klasik Türk-İran-Çin coğrafyasında Turan (Türklerin tarihsel yurdu) bölgesinden gelen onursal bir erkek adıdır; Firdevsi'nin Şahname'sinde İran-Turan karşıtlığı klasik Pers-Türk söyleyişinin temel motiflerindendir.
Popülerlik Trendi
SabitKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Tarihi Figürler
Turan Kavramı ve Ziya Gökalp
1876-1924, Diyarbakır-İstanbulTürk sosyolog ve milliyetçi düşünür Ziya Gökalp Turan kavramını modern Türk milliyetçiliğinin merkez ideolojisine dönüştürdü. Kızıl Elma (1914) şiir kitabında Vatan ne Türkiye'dir Türklere, ne Türkistan / Vatan büyük ve müebbed bir ülkedir: Turan mısraları pan-Türkizm hayalinin poetik ifadesi oldu. 20. yüzyıl Türkçülük hareketinin (Nihal Atsız, Hamdullah Suphi Tanrıöver, Türk Ocakları) temel kavramsal zemini Gökalp'ın Turan-yorumuna dayanır.
Edebiyatta ve Folklorda
Şehname — İran-Turan Savaşları
Firdevsi · 1010Firdevsi'nin Şehname'sinde (11. yüzyıl) İran ile Turan arasındaki binyıllık çatışma döngüsü eserin destansı omurgasıdır. Kahraman Rüstem'in Turan-ordularına karşı mücadelesi, Efrasiyab (Turan-hükümdarı) figürü Fars-mitolojisinin merkez antagonistidir. Osmanlı divan edebiyatı bu-İran-Turan dikotomisini alıp yorumladı; Türklerin-Turan-tarafı-olarak-konumlanışı Osmanlı-Fars rekabet dinamiğinin kültürel arkaplanına zemin hazırladı.
Kızıl Elma ve Turan
Ziya Gökalp · 1914Ziya Gökalp'ın Türkçü milliyetçiliğinin poetik manifestosu sayılan şiir kitabı. Kızıl Elma Türk milletinin ortak hedefini simgeleyen eski-Türk-mitolojik motifi; Turan ise bu-hedefin-coğrafi-ideolojik-karşılığı. Birinci Dünya Savaşı döneminde yayımlanan eser Türkçü hareketin temel metinlerindendir. Günümüzde Türkçü söylemin tartışmalı bir referans noktası olarak değerlendirilir.
Uluslararası Biçimler ve Yazım Varyantları
Dilsel türevler
- Farsça (kaynak)Tūrān
- UrducaTuran
- Azerbaycan TürkçesiTuran
- TacikçeTuron (Турон)
Yazım varyantları
Aynı isim, farklı dillerde alışılagelmiş yazım biçimleri.
- ArapçaTūrān
Ünlü İsimdaşlar
Turan Güneş
Türk dışişleri bakanı olarak görev yapmış önemli bir devlet adamıdır.
Turan Oflazoğlu
Türk tiyatro edebiyatının önde gelen isimlerinden biri olan oyun yazarıdır.
Turan Dursun
Din eleştirisi alanında kaleme aldığı eserleriyle tanınan Türk yazardır.
Turan Özdemir
Türkiye'de çeşitli siyasi görevlerde bulunmuş bir politikacıdır.
Turan İsmi En Yaygın Hangi İllerde?
TÜİK 2025 verilerine göre Turan isminin en çok kullanıldığı iller.