Turgut
Anlam ve Köken
Turgut, Türkçe kökenli bir isim olup 'konut, oturulacak yer' anlamını taşır. Eski Türk geleneğinde yerleşim ve yurt kavramlarıyla ilişkilendirilen bu isim, Anadolu'da yüzyıllardır erkek çocuklara verilen köklü adlar arasında yer almaktadır.
Türkçe turgut sözcüğü — tur- (durmak, ayakta-kalmak, sabit-kalmak) fiilinden türeyen "duran, sağlam-duran; ayakta-kalan, kalıcı" anlamını taşıyan klasik-Türkçe kelimedir. Eski Türkçe tur- / dur- fiili Türkçenin temel hareket-duruş fiillerinden biri; aynı kökten duracak, durak, durum, durmak kelimeleri türer. Turgut ad-formu Osmanlı-öncesi ve Osmanlı-dönemi Türk isim-geleneğinde sağlam, kalıcı, dayanıklı dilek-çağrışımıyla kullanıldı; 16. yüzyıl Osmanlı denizcisi Turgut Reis (1485-1565) bu ismin tarihsel-ağır taşıyıcısı. 20. yüzyıl ortasında modern Türkçe-öz erkek-ad havuzunun temsilcilerinden biri olarak 1935'te #84 ile zirvesine ulaştı.
Popülerlik
Turgut, 1930'lar Türkiye'sinin Türkçe-öz köklü erkek-ad havuzunun temsilcilerinden biri olarak 1935'te #84 ile zirvesine ulaştı. Turgut Reis'in Osmanlı-denizcilik tarih-belleği, Turgut Özal'ın 1983-1993 Türk siyasi-yaşamındaki kurucu-liderliği ve Turgut Uyar'ın modern şiir belleğindeki varlığı ismin kolektif-saygınlığını üç-farklı alanın tanıklığı üzerinden taşıdı. 2025'te yükseliyor trendinde — 2020'ler Türkçe-öz tarihsel erkek adlarına geri-dönüş akımının göstergelerinden biri.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Tarihi Figürler
Turgut Özal
1927-1993, Malatya/AnkaraTürkiye Cumhuriyeti'nin 8. Cumhurbaşkanı (1989-1993) ve 32. Başbakanı (1983-1989). 1983'te kurduğu Anavatan Partisi (ANAP) ile 1983-1989 arası Türk siyasi-sahnesinin merkez-lideri oldu. Modern Türk ekonomisinin dışa-açık-liberal-piyasa modeline geçişini (24 Ocak 1980 kararlarının uygulanması) başlatan siyaset-teknokrat figür. 1993'te Cumhurbaşkanı iken ani-kalp krizinden vefat etti. Türk-modern siyasi-tarihinin 1983-1993 dönemini şekillendiren en belirleyici isimlerinden biri olarak kolektif-belleğe kazındı.
Turgut Reis (Dragut)
1485-1565, Muğla/MaltaOsmanlı denizcisi ve korsanı. Barbaros Hayreddin Paşa'nın yakın-arkadaşı ve stratejik-varisi olarak Akdeniz-denizciliğinin 16. yüzyıl orta-dönemini şekillendirdi. 1538 Preveze Deniz Muharebesi'nde önemli rol oynadı. Trablusgarp (Libya) beylerbeyi olarak (1551-1565) Osmanlı'nın Kuzey-Afrika genişlemesini yönetti. 1565 Malta kuşatmasında şehit düştü. Türk denizcilik-tarihinin en büyük-figürlerinden biri; modern Bodrum yakınlarındaki Turgutreis beldesi onun adını taşır.
Modern Kültürde
Turgut Uyar
Edebiyat · 1927Türk şair (1927-1985). İkinci Yeni şiir akımının kurucu-üçlüsünden biri (Cemal Süreya ve Edip Cansever ile birlikte). Türkiyem (1952), Dünyanın En Güzel Arabistanı (1959), Divan (1970) gibi şiir kitaplarıyla Türk modern-şiirinin 1950-80 dönemini şekillendiren isimlerden biri oldu.
Uluslararası Biçimler ve Yazım Varyantları
Dilsel türevler
- Türkçe (kaynak)Turgut
- Azerbaycan TürkçesiTurqut
Yazım varyantları
Aynı isim, farklı dillerde alışılagelmiş yazım biçimleri.
- İngilizce (tarihsel)Dragut (Turgut Reis)
Ünlü İsimdaşlar
Turgut Özal
SiyasetçiTürkiye'nin 8. Cumhurbaşkanı ve ekonomik reformların mimarı olarak tanınan devlet adamıdır.
Turgut Reis
Osmanlı Denizcisi16. yüzyılda yaşamış, Akdeniz'de büyük başarılar kazanmış ünlü Osmanlı amiralidir.
Turgut Uyar
Şairİkinci Yeni akımının önemli temsilcilerinden biri olan Türk şairidir.
Turgut Cansever
MimarAğa Han Mimarlık Ödülü'nü iki kez kazanmış, Türkiye'nin en önemli mimarlarından biridir.