Tutya, Tütiye adının bir biçimidir ve Farsça 'dudu kuşu, papağan' anlamına gelir; ad, göze sürülen değerli tutya tozuyla da anılır. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 1988: #537).
Deneyin
Tutya İsminin Anlamı ve Kökeni
Tutya, Tütiye adının bir biçimidir ve Farsçada 'dudu kuşu, papağan' anlamına gelen sözcükten gelir; Dudu adının eşdeğeridir. Renkli tüyleri ve konuşmayı öğrenmesiyle sevilen dudu kuşu, divan şiirinde tatlı dilli güzelin benzetmesidir. Ad ayrıca eskiden göze sürülen şifalı tutya tozunu da çağrıştırır; 'gözümün tutyası' deyimi çok değer verilen kişiyi anlatır. Ardahan'daki Ahıskalılar arasında ve Erzurum, Sivas, Tokat, Gümüşhane hattında sık görülür. TÜİK kayıtlarında Tutya ismine ilk olarak 1869 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1883 yılında 166. sırayla zirvesine çıkmıştır. En son 1988 yılı verilerinde 537. sırayla görülmüştür.
Tutya adında iki ayrı sözcük birbirine karışmıştır. Birincisi Farsça tuti: papağan ve benzeri renkli kuşların adıdır; Türkçede dudu kuşu diye de bilinir. Tütiye, Tutya ve Dudu adları bu sözcüğe bağlanır; dudu kuşu Doğu edebiyatında konuşmayı öğrenen, tatlı sözlü kuş olarak anlatılır. İkincisi tutya: Eski Hintçede 'göztaşı, bakır sülfat' anlamındaki bir sözcükten Arapça ve Farsça yoluyla gelen, eskiden göze çekilen şifalı ve değerli bir tozun (çinko bileşiği) adıdır. 'Göz tutyası' ve 'gözümün tutyası' deyimleri çok kıymetli, gözden sakınılan şeyi anlatır; ad bu yüzden halk arasında 'çok kıymetli' anlamıyla da sevilir ve sevgi sözlerinde yaşar.
Bu ay çok bakılan kız isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 11 Ekim – 7 Kasım
Tutya İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Bir adın insanı belirlediğini söyleyemeyiz; ama adların taşıdığı çağrışımlar kültürel olarak paylaşılır ve gerçektir. Farsça kökenli Tutya isminde öne çıkan iki özellik:
Zarafet
Zarafet, bu ismin en belirgin yanı. İnce düşünen, kırmadan söyleyen, ayrıntıyı gören bir duruş. Türkçede zarafet dış görünüşten çok tavırla ilgilidir.
Şefkat
Bu isim merhamet ve koruyuculukla anılır. Yanında insanın kendini güvende hissettiği, yükün bir kısmını sessizce üstlenen bir karakteri tarif eder.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Tutya kayıtlara 1869'da 183. sırayla girdi; en yüksek konumuna 1883'te 166. sırayla ulaştı. Sonraki kuşaklarda kademeli olarak geriledi. 1917'de 218., 1952'de 408. sırada yer aldı. Kayıtlardaki son konumu 1988'de 537. sıra oldu.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 480.000 kişiden biri
- Çok nadir — 500 kişiden az
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Tutya adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Tutya adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.