Ümran

Ümran, Arapça 'umran — '-m-r (yaşamak, imar etmek; bir yeri yapılı hale getirmek) kökünden — imar ediliş, gelişmişlik, medeniyet, refah anlamlarına gelir. Klasik İslami sosyoloji tarih geleneğinde merkez bir kavram olarak özellikle İbn Khaldun'un (1332-1406) Mukaddime eserinde 'ilm al-'umran al-bashari (insan medeniyet bilimi) — sosyoloji tarih bilimi olarak teorize edilmiştir. 'Imran aynı zamanda Hz. Meryem'in babası Hz. İmran'ın adıdır; Kur'an'ın 3. suresi Al-i 'Imran (İmran-Ailesi) bu adı taşır. Türkçede Ümran (kız adı) ve İmran (erkek adı) iki ayrı söyleyiş cinsiyet varyantı olarak yerleşmiştir.

Arapça 'umran, '-m-r (yaşamak, ömür sürmek) kökünden mücerret isim formundadır — imar ediliş, gelişmişlik, refah, medeniyet. Aynı kökten al-'umr (ömür, yaşam süresi), al-'imara (mimarlık, imar; bina yapma sanatı), al-i'mar (imar etme, restore etme) gelir. Aynı kökten ayrıca al-musta'mara (sömürge — modern Arapçada colony, çift anlamlı), al-ma'mur (mamur, gelişmiş), 'Imran (özel ad) türetilmiştir türemiştir. 'Umran / al-'umr sözcükleri Kur'an'da geçer: al-'umr (yaşam süresi) için Hac 5 (Wa minkum man yutawaffa wa minkum man yuradd ila ardhal al-'umr), Yasin 68 (Wa-man nu'ammirhu nunakkishu fi al-khalq). Bayt al-Ma'mur terkibi Tur 4'te göklerdeki melekler mabedinin adıdır.