Utku ismi “Üstünlük, zafer” anlamına gelir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2025: #304).
Deneyin
Utku İsminin Anlamı ve Kökeni
Utku, "zafer, galibiyet, başarı" anlamına gelen öz Türkçe bir addır; Eski Türkçedeki ut- (yenmek, kazanmak) fiilinden türetilmiştir. Cumhuriyet'in dil reformu döneminde öne çıkan adlardandır; Övünç gibi bir değer bildiren adlarla aynı yıllarda sevilmiştir. 1935'teki ilk kaydından sonra uzun yıllar az rastlanan bir ad olarak kaldı; asıl yükselişini 1980'lerden sonra yaşadı. Hem kız hem erkek çocuklara verilebilen üniseks bir tercihtir; ancak çoğunlukla erkek adı olarak kayıt görür. TÜİK kayıtlarında Utku ismine ilk olarak 1935 yılında rastlanmaktadır. İsim, 2009 yılında 58. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 304. sırayla listelenmektedir.
Türkçe utku, "zafer, kazanç, galibiyet, başarı" demektir; öz Türkçe bir sözcüktür. Cumhuriyet'in Dil Devrimi sürecinde Türk Dil Kurumu, Arapça kökenli zafer ve galibiyet sözcüklerine karşılık bu biçimi önerdi. Kaynağı Eski Türkçedeki ut- (kazanmak, yenmek) fiilidir; aynı fiilden gelen utmak (yenmek, kazanmak) sözcüğü de Türkçede kayıtlıdır. Modern Türkçede utku daha çok askeri ve edebi yazı dilinde geçer. Karşılığı olduğu Arapça zafer sözcüğü ise dilden çıkmadı; utkunun yanında yaşamayı sürdürdü ve kendisi de ayrı bir ad olarak kullanılır. Hem kız hem erkek çocuklara verilebilen adlardandır.
Bu ay çok bakılan unisex isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Utku İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Utku, Türkçe kökenli bir ad. İsim karakteri belirlemez — ama her adın, anlamından ve kullanım geçmişinden gelen bir çağrışım dünyası vardır. Utku isminde bunlar iki başlıkta toplanıyor:
Kararlılık
Kararlılık, bu ismin en görünür yanı. Sözünü tutan, başladığı işi bitiren, zorlukta geri adım atmayan bir duruş. Türkçede bu nitelik çoğu zaman dayanıklılıkla birlikte düşünülür: yorulmayan, kendi ayakları üzerinde duran.
Cesaret
Kimsenin gönüllü olmadığı anda öne çıkan ve sonucunu da üstlenen bir tavır. Cesaretin ölçüsü burada gürültü değil, atılan adım.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Utku, Dil Devrimi'nin ardından 1935'te 303. sırayla kayıtlara girdi; ilk yıllarda 300 ile 390. sıralar arasında görülen ad, 1951'den sonra birkaç yıl kayıtlarda görünmedi. 1959'da yeniden görününce yirmi yıl boyunca 470 ile 525. sıralar arasında, seyrek verilen bir ad olarak kaldı. 1978'den sonra kesintisiz bir yükselişe geçti: 1982'de 359., 1991'de 291., 1997'de 211., 2003'te 179. sıradaydı. 2008'de 114. sıraya, 2009'da 58. sırayla zirvesine çıktı ve 2010'da 62. sırada kaldı. Sonraki yıllarda geriledi: 2015'te 206., 2020'de 263. sıradaydı; 2025'te 304. sıradadır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 520.000 kişiden biri
- Çok nadir — 500 kişiden az
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Utku adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Utku adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Edebiyatta ve Folklorda
Öz Türkçe utku sözcüğü
Utku, Eski Türkçedeki ut- (yenmek, galip gelmek) fiilinden gelen, zafer, galibiyet anlamındaki öz Türkçe sözcüktür. Bugünkü Türkçede Arapça kökenli zafer sözcüğünün eş anlamlısı olarak kullanılır; aynı anlamla kişi adı olarak da yerleşmiştir ve çoğunlukla erkeklere verilir.
Modern Kültürde
Utku Coşkun
Oyuncu · 2022Türk dizi oyuncusu. Star TV'de yayımlanan Duy Beni (2022) dizisinde Gerçek Kolej'in zorba öğrencisi Ozan'ı canlandırarak tanındı.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Türkçe (kaynak)Utku
- Azerbaycan TürkçesiUtqu