Yakut, Arapçadan gelen ve kıymetli, koyu kırmızı bir taşı anlatan bir kız adıdır; Kur'an'da cennet eşleri yakut ve mercana benzetilir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2025: #402).
Deneyin
Yakut İsminin Anlamı ve Kökeni
Yakut, Arapçadan Türkçeye geçen ve 'kıymetli bir taş' anlamına gelen bir addır; Türkçede koyu kırmızı renkli değerli taşı anlatır. Nadirliği, parlaklığı ve değeriyle mücevherlerin en gözdelerinden olan yakut; kıymet, güzellik ve dayanıklılık çağrışımı taşıyan bir kız adıdır. Eski İslam dünyasında erkek adıydı; bugün Türkiye'de kadın adı olarak özellikle Van'ın Özalp, Saray ve Başkale ilçelerinde sık görülür. TÜİK kayıtlarında Yakut ismine ilk olarak 1859 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1859 yılında 173. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 402. sırayla listelenmektedir.
Yakut, Arapçaya Yunanca hyakinthos (sümbül taşı) üzerinden geçen, "kıymetli kırmızı taş" anlamında bir sözcüktür; kuyumculukta elmastan sonra en sert ve en değerli taşlardandır. Değerli taş adlı kız adları (İnci, Mercan, Elmas, Zümrüt) geleneğinin köklü bir üyesidir. Klasik İslam dünyasında ise Yakut bir erkek adıydı ve daha çok kölelere ve sonradan Müslüman olanlara verilirdi; bu gelenek 17. yüzyıldan sonra terk edildi. Ad bugün Türkiye'de kadın adı olarak yaşar ve en çok Van'ın Özalp, Saray ve Başkale ilçelerinde görülür.
Bu ay çok bakılan kız isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 11 Ekim – 7 Kasım
Yakut İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
İsimler kişiliği tayin etmez; yine de her ad, hem anlamı hem de taşıdığı tarih yüzünden belli özellikleri akla getirir. Yakut deyince öne çıkan iki özellik:
Zarafet
İsmin ilk akla getirdiği şey zarafet — sessiz ama fark edilen, güzelliği gösterişte değil oranda arayan bir tavır.
Kararlılık
Verdiği sözü unutmayan, başladığı işi yarım bırakmayan, zorlukta sesini yükseltmeden direnen bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik kararlılık. Türkçede bu, gösterişten çok sebatla anlatılır.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Yakut'un kayıtlardaki ilk izi 1859'dur ve bu tek kayıt adı 173. sıraya taşır; sonraki kayıt yirmi yıl sonra, 1879'dadır. Erken yıllarda TÜİK'in derlediği ad sayısı azdı ve birkaç çocuk bile bir adı üst sıralara çıkarabiliyordu. 20. yüzyıl boyunca ad yavaş yavaş geriledi: 1925'te 304. sıradaydı, 1950'lerde 400 ile 500. sıralar arasına, 1970'lerden 1990'ların ortasına dek 515 ile 585. sıralar arasına indi. 1995'ten 2011'e kadar kayıtlarda görünmedi. 2010'ların sonundan itibaren yeniden yükseldi: 2020'de 470., 2023'te 426. sıradaydı; 2025'te 402. sırayla son yetmiş yılın en iyi konumundadır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 230.000 kişiden biri
- Çok nadir — 500 kişiden az
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Yakut adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Yakut adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
Kur'an-ı Kerim'de: Rahmân Suresi, 58. Ayet
(Cennettekiler için orada eşler vardır;) onlar sanki yakut ve mercandır.
Benzer İslami adlar için:
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaYakut
- UrducaYakut