Zübeyda ismi “Zübeyde'nin söyleyişi — öz, cevher, en seçkin” anlamına gelir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2023: #430).
Deneyin
Zübeyda İsminin Anlamı ve Kökeni
Zübeyda, "öz, kaymak, bir şeyin en seçkin parçası" anlamındaki Zübeyde adının söyleyişidir; Arapça "zübde" (öz) kökünden gelir. Tarihte iki büyük Zübeyde'yi çağrıştırır: hac yolunu su kuyularıyla donatan Abbasi hanımı Zübeyde bint Cafer ve Mustafa Kemal Atatürk'ün annesi Zübeyde Hanım. TÜİK kayıtlarında Zübeyda ismine ilk olarak 1874 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1877 yılında 149. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2023 yılı verilerinde 430. sırayla listelenmektedir.
Arapçada 'kaymak, öz' anlamındaki zübde sözcüğüyle aynı köktendir; zübde, sütün en saf ve en değerli kısmı olan kaymağı, mecazen bir şeyin özünü anlatır. Zübeyde bu sözcüğün küçültme biçimidir ve 'cevhercik, bir şeyin damıtılmış özü, yağ topacı' demektir. Rivayete göre ad, Harun Reşid'in eşi Zübeyde'ye dedesi Halife Mansur tarafından, tombul ve sevimli olduğu için 'tereyağı yumağı' anlamında verilmiştir. Zübeyde bint Cafer'in adı Binbir Gece Masalları'nda ve Behlül Dana öykülerinde de geçer. Zübeyda, bu adın bir söylenişidir.
Bu ay çok bakılan kız isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Zübeyda İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
İsimler kişiliği tayin etmez; yine de her ad, hem anlamı hem de taşıdığı tarih yüzünden belli özellikleri akla getirir. Zübeyda deyince öne çıkan üç özellik:
Asalet
Asalet, bu ismin taşıdığı temel nitelik. Varlığıyla fark edilen, girdiği ortamın havasını değiştiren, kendini kanıtlama telaşı olmayan bir duruş. Türkçede asalet soydan çok duruşla ölçülür.
Zarafet
Sözünü tartan, karşısındakini küçültmeden söyleyen bir incelik. Zarafeti kuran şey burada süs değil, ölçü.
Şefkat
Kimsenin sormadığını soran, yükü paylaşan, kırılganı kollayan bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik şefkat. Gösterilerek değil, yapılarak belli olan bir sevgi.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Zübeyda, Osmanlı'nın son yüzyılına ait klasik bir ad. Uzun süre alt sıralarda seyreden ad, son yıllarda yeniden ilgi görmeye başlamış; 2003 dolayında 520. sıralardayken 2023'te 430. sıraya yükselmiştir. En yüksek konumu 1877'de 149. sıradır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 31.000 kişiden biri
- Nadir
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Zübeyda adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Zübeyda adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
Zübeyde bint Cafer, Abbasi sarayının hayırseverliğiyle anılan hanımıdır; Kufe'den Mekke'ye uzanan hac yolunu kuyular ve konaklarla donatması, hac ibadetine hizmetin kalıcı örneklerindendir.
Benzer İslami adlar için:
Tarihi Figürler
Zübeyde bint Cafer
Abbâsî dönemi, ~765-831Abbasi halifesi Harun Reşid'in eşi ve Halife Emin'in annesidir; Kufe'den Mekke'ye uzanan hac yolunu kuyular ve konaklarla donatmasıyla ünlüdür — bu güzergah "Derb Zübeyde" diye anılır. Mekke'ye su getiren "Ayn Zübeyde" su yolu da onun hayratıdır.
Zübeyde Hanım
1857-1923Mustafa Kemal Atatürk'ün annesidir; Selanik yöresinden, dindar ve iradeli bir Türk kadınıdır. Oğlunun yetişmesindeki etkisiyle anılır; okuma yazma bildiği için çevresinde "molla" diye çağrılırdı.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Arapçaزبيدة (Zübeyde)