Ilgaz ismine anlam, köken ve karakter bakımından benzeyen isimler
Ülkesi deniz gibi engin; İldeniz atabeyi
Serap, belli belirsiz görünme
Serap; ayrıca tuzlu su kıyısında yetişen ılgın ağacı
Denize dökülen büyük akarsu; nehir
Alev, ateş dili; yükselen canlı ışık
Ülke hakimi, devlet yöneticisi; İlhanlı hükümdarlarının unvanı
İlk evlat; ayrıca 'ilk ay', yani yeni doğan hilal
İlin yöneticisi; vali, ülke beyi
İlk kız; ailenin ilk kızına verilen, baharın ilk gülü gibi
İlk er; ailenin ilk doğan erkek çocuğu
İl ile beyin birleşimi; yurdu yöneten
Memleketin suyu; yurdun berrak kaynağı