Ilgaz, Anadolu'da bir dağ adıdır: Kastamonu ile Çankırı arasında yükselen Ilgaz Dağı; halk arasında 'atın dört nala koşması' anlamıyla da bilinir. Türkiye'de orta sıklıkta tercih edilen bir isimdir (TÜİK 2025: #211).
Deneyin
Ilgaz İsminin Anlamı ve Kökeni
Ilgaz, Kastamonu ile Çankırı arasında yükselen Ilgaz Dağı'nın adıdır; zirvesi 2.500 metreyi aşan dağ, Batı Karadeniz'in en yüksek doruklarındandır. Dağın adı, Türkler ona Ilgaz demeden çok önce de vardı: 1. yüzyılda yaşamış coğrafyacı Strabon dağı Olgassys diye anar; Ilgaz, bu eski adın Türkçedeki söylenişidir. Halk arasında 'atın dört nala koşması' anlamıyla da bilinir. Dağın heybetini ve doğasını taşıyan Ilgaz, hem kız hem erkek çocuklara verilir. TÜİK kayıtlarında Ilgaz ismine ilk olarak 1937 yılında rastlanmaktadır. İsim, 2022 yılında 186. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 211. sırayla listelenmektedir.
Ilgaz, Anadolu'nun en eski yer adlarından birinin Türkçedeki söylenişidir. Antik Çağ coğrafyacısı Strabon (1. yüzyıl) dağı Olgassys diye kaydeder; bu eski adın, bölgede o dönem konuşulan Paflagoncadan kaldığı düşünülür. Türkler Anadolu'ya geldiğinde bu eski adı kendi söyleyişlerine uydurarak Ilgaz biçimine getirdi; Toros ve Erciyes gibi pek çok dağ adı da bugüne aynı yolla ulaşmıştır. Ad, akın anlamındaki eski Türkçe ılgar sözcüğüne benzediği için halk arasında 'atın dört nala koşması' diye de yorumlanır. Dağ ve çevresi 1976'da milli park ilan edilmiştir. Özel ad olarak 1930'lardan beri kayıtlıdır ve 2020'lerde doğa adlarına ilginin artmasıyla yükselmiştir.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan unisex isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Ilgaz İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
İsimler kişiliği tayin etmez; yine de her ad, hem anlamı hem de taşıdığı tarih yüzünden belli özellikleri akla getirir. Ilgaz deyince öne çıkan iki özellik:
Doğa Sevgisi
İsmin ilk akla getirdiği şey doğa — yeşili, suyu, havayı ihtiyaç sayan; büyütmeyi, bakmayı, sabretmeyi doğadan öğrenmiş bir karakteri anlatır.
Kararlılık
Bu isim kararlılıkla anılır — bağırarak değil, ısrarla. Zoru gördüğünde vazgeçmeyen, verdiği sözü unutmayan bir karakter. Türk isim geleneğinde böyle adlar sıklıkla bir dilekle verilir: çocuk hayatta sağlam dursun diye.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Ilgaz, 1970'ler-1980'ler sonrası TÜİK kayıtlarında görülen modern bir öz Türkçe üniseks coğrafya kökenli isimdir. 2020'ye kadar 300-500. sıralarda nadir kullanıldı. 2021'de Yargı dizisinin yayın başlamasıyla hızlı yükseliş göstermeye başladı: 2022'de #186 ile kendi zirvesine ulaştı. 2023-2025 arası ilk 230 içinde dalgalı seyretti. 2025'te #211 ile yükselişini sürdürdü. Dizi-tetikli ad yükselişlerinin (Yaman, Poyraz, Kuzey yanında) güncel örneklerinden biridir.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
YükseliyorGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 30.000 kişiden biri
- 2.413 erkek · 415 kadın
- Nadir
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Ilgaz adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Ilgaz adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Edebiyatta ve Folklorda
Ilgaz Dağı türküleri
Çankırı ile Kastamonu arasında yükselen Ilgaz Dağı, yöre halkının şiirlerine ve türkülerine konu olmuştur; bölgenin en bilinen türkülerinden biri de dağın adını taşır. Bu yüzden ad, Türkçe kulağa önce bir yer adı, ardından bir türkü olarak tanıdık gelir; Ilgaz denince akla karlı zirveler ve bozkırın ortasındaki çam ormanları gelir.
Modern Kültürde
Türk dizilerinde Ilgaz karakterleri — Yargı
Dizi · 2021Kanal D'de 2021-2024 arasında yayımlanan Yargı dizisinde Kaan Urgancıoğlu'nun canlandırdığı başrol karakteri Ilgaz Kaya, avukatlıktan gelen dürüst ve ilkeli bir savcıdır. Dizi 2023'te Uluslararası Emmy Ödülleri'nde En İyi Telenovela ödülünü kazandı. Ilgaz adı 2020'ye kadar 440-570. sıralarda dolaşırken dizinin ilk tam yayın yılı 2022'de 186. sıraya çıktı; ismin son yıllardaki yükselişi diziyle aynı döneme denk gelir. Ilgaz karakterinin ilkeli hukukçu tipi, adın bugünkü çağrışımını belirledi.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Türkçe (kaynak)Ilgaz
- Azericeİlqaz