Abdülkadir

İslam tasavvuf tarihinin en büyük mutasavvıflarından biri ve Kâdirî tarikatının (Tarîqat al-Qādiriyya) kurucusu. İran'ın Gîlân eyaletinde (Hazar Denizi kıyısı) 1077'de doğdu, Bağdat'ta İslami ilimler tahsil etti ve hayatının büyük bölümünü Bağdat'ta geçirdi. Hanbelî hukukçusu ve vaiz olarak tanındı; 1127'de resmî vaaz kürsüsüne çıktı ve 40 yıla yakın süre Bağdat halkını etkiledi. Kâdirî tarikatı onun ölümünden sonra kurulmuş ve İslam dünyasının dört bir yanına yayılmıştır — Hindistan, Anadolu, Balkanlar, Kuzey Afrika ve Batı Afrika'daki İslamlaşmada merkezî rol oynadı. Bâzü'l-Eşheb (Büyük Kartal), Gavsü'l-Âzam (En Büyük Sığınılan), Sultânü'l-Evliyâ (Velîlerin Sultanı) lakaplarıyla anılır. Eserleri arasında el-Gunyâ li-Tâlibî Tarîqi'l-Haqq ve el-Fetʾu'r-Rabbânî en önemli kabul edilir. Kadirî tarikatı bugün de Türkiye, Irak, Mısır, Endonezya, Fas gibi ülkelerde canlıdır.

19. yüzyıl Cezayir'in Fransız sömürgeciliğine karşı direniş hareketinin liderî ve İslam alimi (1808-1883). Genç yaşta Kadirî tarikatına girdi ve 1832'de Fransız işgaline karşı silahlı direnişin başına geçti; 15 yıl süren direnişinde Cezayir'in batısında egemenlik kurdu. 1847'de teslim olduktan sonra Fransa'da hapsedildi, ardından Şam'a sürüldü ve orada vefat etti. İslami tasavvuf ve Arap edebiyatı eserleri de yazmış çok yönlü bir figür — modern Cezayir ulusal kimliğinin kurucu kahramanlarından biridir ve başkenti Cezayir'deki heykeli ulusal sembol konumundadır.

Türk gazeteciliğin tanınan köşe yazarlarından (d. 1966). Yeni Şafak ve Hürriyet gazetelerinde yazarlık yapmış, Türk siyasi gündeminin değerlendirmelerinde etkili seslerden biri olmuştur.