Abdülkadir
Abdülkadir İsminin Anlamı ve Kökeni
Abdülkadir, Arapça "abd" (kul) ve "el-Kadir" (Kudretli olan, Allah'ın güzel isimlerinden) sözcüklerinden oluşur; "Kudret sahibinin kulu" anlamına gelir. Adın en tanınmış taşıyıcısı, Kâdirî tarikatının kurucusu büyük mutasavvıf Abdülkadir Geylani'dir (1077-1166). 175 yılı aşkın TÜİK kaydıyla Türkçenin köklü İslami erkek adlarındandır.
Arapça "Abd el-Kadir" tamlaması, "abd" (kul) ve "el-Kadir" (Kudretli, Allah'ın güzel isimlerinden) sözcüklerinden oluşur. Abdullah, Abdurrahman ve Abdülkerim de aynı biçimde kurulan adlardır. Ad, en çok 12. yüzyılın büyük mutasavvıfı Abdülkadir Geylani sayesinde yaygınlaşmıştır; günlük konuşmada kısaca Kadir de denir.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Popülerlik
Abdülkadir, Arapça "Abd" (kul) ve Allah'ın güzel isimlerinden "Kadir" (her şeye gücü yeten) sözcüklerinden oluşan ve "Kadir olanın kulu" anlamına gelen birleşik bir İslami erkek ismidir. İslam tasavvuf geleneğinin en büyük figürlerinden Abdülkâdir Geylani (1077-1166), Kâdiriyye tarikatının kurucusu olarak isme tasavvufi bir miras bırakmıştır. TÜİK kayıtlarında 1850'den bu yana yer alan isim, 1853'te #50 ile zirvesine ulaşmış ve 20. yüzyıl boyunca ilk 100 içinde kaldı. 2000 sonrası modern kısa isimlerin yükselişiyle hızlanan bir geri çekilmeyle 2025 verilerinde #344 sırada yer alıyor.
Popülerlik Trendi
DüşüyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Abdülkadir ismini eşin de sever mi?
İsim Eşleşmesi ile birlikte seçin — ikinizin de beğendiği isimler eşleşsin.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: el-Kadir Allah'ın 99 güzel isminden (esma'ü'l-hüsna) biridir ve Kur'an'da 7 yerde Allah sıfatı olarak geçer. Abdülkadir adı bu isimle birleşen Abd (kul) yapısıyla "Kudretli olanın kulu" anlamına gelir ve kulluk teolojisinin İslami adlandırma geleneğindeki en temel örüntülerinden birini oluşturur. Abdülkadir Geylani, Kâdiri tarikatının kurucusu olarak Sünni tasavvuf geleneğinin en görünür figürlerinden biridir — onun adıyla anılan Kâdiri tarikatı Hanbeli fıkhı ile tasavvuf sentezini benimser ve Türk Kürt Anadolu Sufi geleneklerinin önemli bir kolunu oluşturur. Alevi-Bektaşi geleneğinde de Abdülkadir Geylani Pir-i Hanbeli olarak saygıyla anılır.
Tarihi Figürler
Abdülkadir Geylani (Abd el-Kadir el-Cilani)
1077-1166, Bağdatİslam tasavvuf tarihinin en büyük mutasavvıflarından biri ve Kâdiri tarikatının (Tarikat el-Kadiriyya) kurucusudur. İran'ın Gilan eyaletinde (Hazar Denizi kıyısı) 1077'de doğdu, Bağdat'ta İslami ilimler tahsil etti ve hayatının büyük bölümünü Bağdat'ta geçirdi. Hanbeli hukukçusu ve vaiz olarak tanındı; 1127'de resmi vaaz kürsüsüne çıktı ve 40 yıla yakın süre Bağdat halkını etkiledi. Kâdiri tarikatı onun ölümünden sonra kurulmuş ve İslam dünyasının dört bir yanına yayılmıştır — Hindistan, Anadolu, Balkanlar, Kuzey Afrika ve Batı Afrika'daki İslamlaşmada merkezi rol oynadı. Bazü'l-Eşheb (Büyük Kartal), Gavsü'l-Azam (En Büyük Sığınılan), Sultanü'l-Evliya (Velilerin Sultanı) lakaplarıyla anılır. Eserleri arasında el-Gunya li-Talibi Tariki'l-Hakk ve el-Fetu'r-Rabbani en önemli kabul edilir. Kadiri tarikatı bugün de Türkiye, Irak, Mısır, Endonezya, Fas gibi ülkelerde canlıdır.
Emir Abdülkadir el-Cezairi
1808-1883, Cezayir / Şam19. yüzyıl Cezayir'in Fransız sömürgeciliğine karşı direniş hareketinin lideri ve İslam alimi (1808-1883). Genç yaşta Kadiri tarikatına girdi ve 1832'de Fransız işgaline karşı silahlı direnişin başına geçti; 15 yıl süren direnişinde Cezayir'in batısında egemenlik kurdu. 1847'de teslim olduktan sonra Fransa'da hapsedildi, ardından Şam'a sürüldü ve orada vefat etti. İslami tasavvuf ve Arap edebiyatı eserleri de yazmış çok yönlü bir figür — modern Cezayir ulusal kimliğinin kurucu kahramanlarından biridir ve başkenti Cezayir'deki heykeli ulusal sembol konumundadır.
Modern Kültürde
Abdülkadir Selvi
Oyuncu · 1966Türk gazeteciliğin tanınan köşe yazarlarından (d. 1966). Yeni Şafak ve Hürriyet gazetelerinde yazarlık yapmış, Türk siyasi gündeminin değerlendirmelerinde etkili seslerden biri olmuştur.
Uluslararası Karşılıkları
- Arapça (kaynak)ʿAbd al-Qādir
- FarsçaʿAbd al-Qādir
- UrducaʿAbd al-Qādir
- Boşnakça / ArnavutçaAbdulkadir
Ünlü İsimdaşlar
Abdülkadir Geylânî
Bağdat'ta yaşayan İslâm mutasavvıfı (1077-1166). Kâdirîlik tarikatının pîri sayılan ve *Gavsü'l-A'zam* lakabıyla anılan Geylânî, *Ğunyetü't-Tâlibîn* ve *el-Fethu'r-Rabbânî* eserleriyle Sünnî tasavvuf geleneğinin temel metinlerini bıraktı.
Abdülkadir Meragî
Doğu klasik müziği bestecisi (1353-1435). Timur ve Şahruh dönemlerinin saray müzisyenliğini yapan Meragî, *Câmiu'l-Elhân* (Nağmelerin Toplamı) gibi eserleriyle Pers-Türk-Arap müzik geleneğinin sistematik teorisini kuran isimlerdendir.
Abdülkadir Karahan
Türk Osmanlı klasik edebiyat tarihçisi (1913-2000). *Fuzûlî, Muhîti, Hayâtı ve Şahsiyeti* (1949) ve diğer divan şiir araştırmalarıyla 20. yüzyıl Türk edebiyat tarihçiliğinin önde gelen isimlerindendi.
Varyantlar
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Size en yakın ismi bulalım
6 kısa soru, 30 saniye — zevkinize göre kişisel isim önerileri.