Abdulvahap

Abdulvahap, Arapça compound: 'abd (عبد — kul) ve al-Wahhāb (الوهاب — Allah'ın 99 İsm-i Hüsnâ'sından, Çok-Bağışlayan, Sürekli-Bahşeden) sözcüklerinin terkibinden Vehhâb olan Allah'ın kulu, sürekli-bağışlayan Allah'ın hizmetkârı anlamlarına gelir. al-Wahhāb sıfatı Kur'an'da 3 yerde geçer (Âl-i İmrân 3:8 Innaka Anta al-Wahhāb, Sad 38:9 al-'Azīzi al-Wahhāb, Sad 38:35 Wahab lī mulkan lā yanbaghī li-aḥadin — Hz. Süleyman'ın duâsı). 'Abd- başlangıçlı compound theofor adların ailesindendir: Abdullah, Abdurrahman, Abdurrahim, Abdülkadir, Abdülkerim, Abdülmecid, Abdülaziz, Abdülhamid, Abdülbâkî, Abdulvahap, Abdülvâhid, Abdüllatif, Abdüssamed. Vehbi (bk. Vehbi maddesi) ile aynı kök-ailesinden gelir. Klasik dindar Türk-İslam ailelerinin sevdiği klasik erkek-adıdır; 174 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2025'te #417 sıradadır.

Arapça 'Abd al-Wahhāb (عبد الوهاب) compound terkibi iki Arapça söz-unsurunun birleşmesiyle yapılmıştır: 'abd ("kul, hizmetkâr"; '-b-d kökünden) ve al-Wahhāb ("Allah'ın 99 İsm-i Hüsnâ'sından — Çok-Bağışlayan, Sürekli-Bahşeden, Cömert-Bahş-Eden"; fa''āl mübalağa-formu, w-h-b kökünden — bk. Vehbi maddesi). Birleşim 'Abd al-Wahhāb = "Vehhâb olan Allah'ın kulu, sürekli-bağışlayan Allah'ın hizmetkârı". Aynı kök-ailesinden al-Wahhāb (Allah'ın 99 İsm-i Hüsnâ'sından), al-wahb (bağış, hediye), al-mawhūb (bağışlanmış), al-hiba (hediye, bağış), wahaba / yahabu (bağışladı / bağışlar — Kur'an'da pek çok yerde: fa-wahabnā lahu Yaḥyā — Enbiyâ 21:90 — Hz. Yahyâ'yı bağışladık), al-mawhiba (bağış-yetenek), al-Mawāhib al-Ladunniyya (klasik tasavvuf-eseri — Allah'tan-doğrudan-bağışlanmış-manevî-bilgiler), Hibatullāh (Allah'ın bağışı — -ullah sonlu compound-ad) türetilmiştir. al-Wahhāb sıfatı Kur'an'da 3 yerde geçer: Âl-i İmrân 3:8 (Rabbanā lā tuzigh qulūbanā ba'da idh hadaytanā wa-hab lanā min ladunka raḥmatan innaka Anta al-Wahhāb — "Rabbimiz! Bizi hidayete erdirdikten sonra kalplerimizi eğriltme; bize katından bir rahmet bağışla. Şüphesiz sen Çok-Bağışlayan'sın"; bu duâ klasik İslamî halk-tasavvuf-namâz-jargonunun merkez duâlarından biridir, du'ā al-rāsikhīn — sebatlıların-duâsı), Sad 38:9 (Am 'indahum khazā'inu raḥmati rabbika al-'Azīzi al-Wahhāb — "Yoksa onların yanında, Üstün ve Çok-Bağışlayan Rabbinin rahmet hazineleri mi var?"), Sad 38:35 (Wahab lī mulkan lā yanbaghī li-aḥadin min ba'dī innaka Anta al-Wahhāb — Hz. Süleyman'ın duâsı: "Bana benden sonra kimsenin sahip olamayacağı bir hükümranlık bağışla; şüphesiz sen Çok-Bağışlayan'sın"). 'Abd- başlangıçlı compound theofor adların ailesi (klasik İslamî al-asmā' al-mu'abbada) klasik İslamî adlandırma sisteminin merkez kategorilerindendir. Tarihsel-referansları arasında Abdulvahap adı 18. yüzyıl Necd-Suudî Muḥammad ibn 'Abd al-Wahhāb (1703-1792 — Vahhâbî hareketinin kurucusu) figürüyle de bağlantılıdır; ancak Türk-İslam halk-adlandırma kategorisinde bu ad daha-eski klasik Sünnî-Hanefî onursal-ad-mirasının parçasıdır. Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle Abdülvahab / Abdulvahap yan-formlarında yerleşmiştir.