Abdurrahman

ErkekArapçaGeleneksel

Anlam ve Köken

Abdurrahman, Arapça kökenli bir isim olup 'abd' (kul) ve 'er-Rahman' (çok merhametli, rahmet sahibi olan Allah) kelimelerinin birleşiminden oluşur. İslam geleneğinde Allah'ın doksan dokuz güzel isminden biri olan 'er-Rahman'a nispet edilen bu isim, derin bir dinî anlam taşır ve İslam dünyasında yüzyıllardır yaygın biçimde kullanılmaktadır.

Arapça ʿAbdurraḥmān (عبد الرحمن) — ʿabd (عبد, "kul, hizmetkâr") ile ar-Raḥmān (الرحمن, "Rahman, çok-merhametli") kelimelerinin izâfet (aidiyet) tamlamasından oluşan bileşik addır: "Rahman'ın kulu". Raḥmān sıfatı r-ḥ-m (ر-ح-م) kökünden türer ve "rahim, merhamet, şefkat" anlam ailesiyle akrabadır — aynı kökten raḥîm (merhametli), raḥma (rahmet), tarāḥum (birbirine-merhamet) kelimeleri gelir. İslami adlandırma geleneğinde ʿAbd + Allah'ın bir sıfatı kalıbı (ʿAbdullāh, ʿAbdurraḥmân, ʿAbdulkerîm, ʿAbdülaziz, ʿAbdülhakîm) peygamber hadisinde özellikle tavsiye edilen isimlerdir: Hz. Muhammed'in "Allah'a en sevimli isimler Abdullah ve Abdurrahman'dır" (Sahih-i Müslim) hadisi İslam kültüründe bu adları en saygın İslami adlar mertebesine yerleştirdi. Türkçeye Osmanlı Türkçesi aracılığıyla Abdurrahman veya Abdürrahman biçiminde yerleşti; kısaltmalar Rahman, Rahmi gibi yaygın varyantlar üretti.

Popülerlik

Abdurrahman, Osmanlı'nın son-döneminden 20. yüzyıla uzanan klasik-İslami ʿAbd + sıfat kalıplı ad ailesinin (Abdullah, Abdurrahman, Abdülkadir, Abdullatif) en yaygın üyelerinden biri olarak 1853'te #23 ile zirvesine ulaştı. Hz. Peygamber'in tavsiye-hadisi nedeniyle İslami aile geleneğinde yüzyıllardır kesintisiz kullanımda kaldı. 20. yüzyılın ikinci yarısında modernleşme-kentleşme süreciyle uzun-bileşik adların kısaltılma eğilimi (Rahman, Rahmi kısaltmaları) artsa da tam-formun kullanımı sürdü; 2025'te #196 sırada — geleneksel-İslami erkek adları kümesinin üst-orta kullanım düzeyinde yerini koruyor.

Popülerlik Trendi

Düşüyor
1.116.231.18501875190019251950197520002025Sıralama

Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar

Dini ve Manevi Bağlam

Abdurrahman adı, Hz. Peygamber'in "Allah'a en sevimli isimler Abdullah ve Abdurrahman'dır" (Sahih-i Müslim, Edeb 3) hadisi gereğince İslami adlandırma geleneğinde özellikle tavsiye edilen ve Esmâü'l-Hüsnâ bağlamında ʿAbd + sıfat kalıbının en yaygın örneklerinden biri olarak saygınlık gören addır. Ar-Raḥmān (Rahman), Kur'an'da en çok zikredilen Allah isimlerinden biridir — her sûrenin başındaki besmele formülünde (Bismillâhi'r-Raḥmâni'r-Raḥîm) ilk sıfat olarak yer alır. Kur'an'ın 55. sûresi Ar-Raḥmān Sûresi bu ismi taşır ve Allah'ın dünya-âhiret nimetlerinin "Rabbinizin hangi nimetini yalanlayabilirsiniz?" refrenli sayımıdır. Ra'd ve Rahmet kavramları İslam teolojisinin merkezî kategorileri arasındadır; Sünnî, Şii ve Alevî-Bektaşî geleneklerinin üçünde de aynı yoğunlukla yer alır. Abdurrahman adı bu nedenle Türk-Müslüman aile geleneğinde yüzyıllardır kesintisiz kullanımda olmuştur.

Tarihi Figürler

Hz. Abdurrahman ibn Avf

c. 580-652, Mekke/Medine

Hz. Peygamber'in Aşere-i Mübeşşere (Cennet'le müjdelenen on sahabi) kadrosundan biri. İslam'a ilk iman eden kişilerden; Habeşistan'a iki-kez hicret etti, Medine-Hicreti ardından Medineli-Ensar Sa'd ibn er-Rabi ile muâhât (kardeşleştirme) kurumunda kardeşleştirildi. Ticari zekâsıyla tanınır — Medine'ye yalnızca kişisel eşyasıyla gelmesine rağmen kısa sürede önemli bir servet kurdu ve bu servetin büyük bölümünü İslami hayra harcadı. Uhud Savaşı'nda yaralandı, Hz. Ömer'in ölümünden sonra halife seçimi için oluşturulan Altılı Şûrânın üyesi oldu ve Hz. Osman'ın halife seçilmesinde kritik rol oynadı. İslam tarihinin ilk dönemi için en çok güvenilen ravilerden biridir.

III. Abdurrahman

891-961, Kurtuba (Endülüs)

Endülüs Emevî Devleti'nin en parlak döneminin hükümdarı. 912-929 yılları arasında emir, 929-961 yılları arasında halife (Batı-halifelik iddiası) olarak hükümdarlık etti — Abbâsîlere karşı Endülüs'ün siyasal bağımsızlığını halifelik iddiasıyla pekiştirdi. Kurtuba'yı döneminin Avrupa-Akdeniz havzasının en büyük ve kültürel olarak en zengin şehrine dönüştürdü; saray-şehri Medînetü'z-Zehrâyı inşa ettirdi. Endülüs-İslam medeniyeti (tıp, felsefe, matematik, mimari) onun döneminde altın çağını yaşadı.

Modern Kültürde

Abdurrahman Şeref

Edebiyat · 1853

Son-Osmanlı tarihçisi ve devlet adamı (1853-1925). Osmanlı'nın son Vakanüvisi (resmî tarih yazarı) unvanını taşıdı. Târîh-i Devlet-i Osmâniyye (2 cilt, 1893-94) çalışmasıyla Osmanlı tarih yazıcılığının modernleşme dönemi geçiş-figürlerinden biri oldu. Maarif Nâzırlığı (Eğitim Bakanlığı) ve Âyân Meclisi üyeliği yaptı; I. Meclis'te TBMM'nin ilk açılış konuşmasını yapan İstanbul milletvekili oldu.

Uluslararası Karşılıkları

  • Arapça (kaynak)ʿAbd ar-Raḥmān (عبد الرحمن)
  • FarsçaAbdurrahmân
  • UrducaAbdul Rahman
  • Endonezya/MalayAbdurrahman / Abdul Rahman
  • KurmancîEbdurehman
  • SwahiliAbdurahman

Ünlü İsimdaşlar

Abdurrahman Dilipak

Gazeteci-Yazar

Türk İslami düşünce dünyasında tanınan gazeteci ve köşe yazarıdır.

Abdurrahman Nafiz Gürman

Asker

Türk Kurtuluş Savaşı döneminin önemli komutanlarından biridir.

Abdurrahman Şeref

Tarihçi-Devlet Adamı

Osmanlı'nın son vakanüvisi olarak tarihe geçmiş önemli bir devlet adamıdır.

Abdurrahman Yıldırım

Gazeteci-Yazar

Türkiye'de ekonomi alanında tanınan gazeteci ve köşe yazarıdır.

Abdurrahman İsmi En Yaygın Hangi İllerde?

TÜİK 2025 verilerine göre Abdurrahman isminin en çok kullanıldığı iller.

Benzer İsimler

Tümünü Gör →

Sıkça Sorulan Sorular

Daha Fazla Keşfet