Abdurrezak
Anlam ve Köken
Abdurrezak, Arapça 'Abd al-Razzāq (عبد الرزاق) — 'abd ("kul, hizmetkâr") ve al-Razzāq ("Çok-Rızık-veren; Allah'ın 99 İsm-i Hüsnâ'sından mübalağalı sıfat-fiil") söz-unsurlarının terkibinden — Çok-Rızık-veren-Allah'ın kulu, Razzāq-Allah'ın hizmetkârı anlamlarına gelir. al-Razzāq (الرزاق), Allah'ın 99 İsm-i Hüsnâ'sının söz-merkezindeki söz-yapısı; klasik İslamî kelâm-jargonunda al-Razzāq — al-Rāziq mübalağalı yan-form söz-yapısı; klasik halk-Sünnî söz-örgüsünde rızık-doktrininin söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır. Kur'an-ı Kerîm'de söz-yapısı söz-merkezi söz-imgesi: Zariyât 51:58 Inna'llāha Huwa al-Razzāqu Dhū al-Quwwati al-Matīn — "Şüphesiz ki Allah, Rızık-veren, Mutlak-Güç-sahibi, Çok-Sağlam'dır". *En bilinen taşıyıcılarından 'Abd al-Razzāq al-Ṣan'ānī** (Abū Bakr 'Abd al-Razzāq ibn Hammām al-Ṣan'ānī, 744-827) — klasik İslamî hadis-edebiyatının söz-merkezindeki söz-imge; al-Muṣannaf (klasik 11-cilt hadis-mecmuası) yazarı; al-Tafsīr yan-form eseri yan-bağlanır. 'Abd- başlangıçlı compound theofor erkek adlarının (bk. Abdulbari* maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada) ailesinden bir üyedir. 154 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2025'te #437 sıradadır.
Arapça 'Abd al-Razzāq (عبد الرزاق), iki Arapça söz-unsurunun terkibinden yapılmıştır: 'abd ("kul, hizmetkâr; klasik Arap-Sami söz-örgüsünde '-b-d kök-ailesinin söz-merkezi söz-yapısı; bk. Abdullah, Abdurrahman, Abdulbari maddeleri yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada") ve al-Razzāq ("Çok-Rızık-veren; Allah'ın 99 İsm-i Hüsnâ'sından mübalağalı sıfat-fiil; klasik Arap-Sami söz-örgüsünde r-z-q kök-ailesinin söz-merkezi söz-yapısı; aynı kök-ailesinden al-rizq — rızık, al-Rāziq — rızık-veren, al-Razzāq — Çok-rızık-veren mübalağalı yan-form söz-yapısı, al-rizāqa — yan-form söz-yapısı, al-Mar'zūq — rızık-bulan yan-form söz-yapısı, al-irtizāq — yan-form söz-yapısı yan-örgüsü"). Birleşim 'Abd al-Razzāq = "Çok-Rızık-veren-Allah'ın kulu, Razzāq-Allah'ın hizmetkârı, klasik İslamî onursal-yan-form söz-yapısı". al-Razzāq, klasik İslamî al-Asmā' al-Ḥusnā — Allah'ın 99 İsm-i Hüsnâ'sının söz-merkezindeki söz-yapısı; klasik halk-Sünnî söz-örgüsünde rızık-doktrininin söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır. Kur'an-ı Kerîm'de al-Razzāq söz-yapısı söz-merkezi söz-imgesi: (1) Zariyât 51:58 Inna'llāha Huwa al-Razzāqu Dhū al-Quwwati al-Matīn — "Şüphesiz ki Allah, Rızık-veren, Mutlak-Güç-sahibi, Çok-Sağlam'dır" yan-bağlamlı söz-yapısı klasik İslamî al-Asmā' al-Ḥusnā doktrininin söz-merkezi söz-imgesi (al-Razzāq Kur'an'da yalnız bu yerde al-Razzāq mübalağalı sıfat-fiil yan-form söz-yapısıyla geçer); (2) Cuma 62:11 Wa'llāhu khayru al-rāziqīn — "Allah, rızık-verenlerin en-hayırlısıdır" yan-bağlamlı söz-yapısı (bk. Maide maddesi yan-form söz-örgüsü Mâide 5:114 anta khayru al-rāziqīn yan-bağlamı yan-bağlanır); (3) Mâide 5:114 Wa-rzuqnā wa-anta khayru al-rāziqīn — Hz. 'Îsâ'nın söz-merkezi söz-yapısı (bk. Maide maddesi yan-form söz-örgüsü). *En bilinen taşıyıcılarından 'Abd al-Razzāq al-Ṣan'ānī** (Abū Bakr 'Abd al-Razzāq ibn Hammām al-Ṣan'ānī, 744-827, San'â/Yemen) — klasik İslamî hadis-edebiyatının söz-merkezindeki söz-imge; al-Muṣannaf (klasik 11-cilt hadis-mecmuası, 9. yüzyıl başlarında derlenmiş ilk-büyük-hadis-mecmualarından) yazarı; Tafsīr al-Qur'ān yan-form eseri yan-bağlanır; klasik Sünnî hadis-âlimi söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısı yan-bağlanır. Diğer taşıyıcıları: (2) 'Abd al-Razzāq al-Kāshānī (öl. 1330) — klasik halk-tasavvuf-felsefe söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-imge; İbn 'Arabī'nin (bk. Muhiddin maddesi yan-form söz-örgüsü) Vahdet-i Vücûd doktrininin söz-merkezi şârihi yan-bağlanır; (3) 'Abd al-Razzāq al-Lāhījī (öl. 1661) — klasik halk-Safevî-İran filozof yan-bağlanır. 'Abd- başlangıçlı compound theofor erkek adlarının ailesinin söz-merkezindeki yan-form söz-yapısının söz-imgesi (bk. Abdulbari maddesi yan-form söz-örgüsü detayı orada). Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle Abdürrazzâk / Abdurrezak* yan-formunda yerleşmiştir.
Popülerlik
Abdurrezak, 1871'den itibaren TÜİK kayıtlarında dindar Anadolu Türk-İslam ailelerinin sevdiği klasik compound-theofor erkek adı şeklinde görünür. 20. yüzyıl boyunca 250-500 sıralarında istikrarlı kaldı; 2025'te #437 sıradadır.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: al-Razzāq klasik İslamî al-Asmā' al-Ḥusnā — Allah'ın 99 İsm-i Hüsnâ'sının söz-merkezindeki söz-yapısı; Zariyât 51:58 (mübalağalı söz-yapı), Cuma 62:11 (khayru al-rāziqīn), Mâide 5:114 (Hz. 'Îsâ-Havâriyyûn söz-merkezi yan-bağlamı; bk. Maide maddesi yan-form söz-örgüsü) yan-bağlamlı söz-yapıları klasik İslamî rızık-doktrininin söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır. 'Abd- başlangıçlı compound söz-yapıları klasik Sünni-İslam onursal-yan-form söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı (bk. Abdulbari maddesi yan-form söz-örgüsü detayı orada). Türk-İslam ailelerinde Abdurrezak adı koymak, çocuğa klasik İslamî al-Razzāq sıfatına nisbet, Çok-Rızık-veren-Allah'a-bağlanan, klasik onursal-mü'min, klasik halk-hadis-âlim-yan-yansıyan-yan-yapı karakter-niyetini yakıştırma anlamı içerir.
Tarihi Figürler
'Abd al-Razzāq al-Ṣan'ānī
744-827, klasik İslamî hadis-edebiyatının söz-merkezi söz-imgesiAbū Bakr 'Abd al-Razzāq ibn Hammām al-Ṣan'ānī — al-Muṣannaf (klasik 11-cilt hadis-mecmuası) yazarı; klasik Sünnî hadis-âlimi söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısı.
'Abd al-Razzāq al-Kāshānī
öl. 1330, klasik halk-tasavvuf-felsefe söz-merkezi söz-imgesiİbn 'Arabī'nin (bk. Muhiddin maddesi yan-form söz-örgüsü) Vahdet-i Vücûd doktrininin söz-merkezi şârihi; klasik halk-tasavvuf-felsefe söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-imge.
Edebiyatta ve Folklorda
Kur'an-ı Kerîm — Zariyât 51:58 (*al-Razzāqu Dhū al-Quwwati al-Matīn*)
Inna'llāha Huwa al-Razzāqu Dhū al-Quwwati al-Matīn — klasik İslamî al-Asmā' al-Ḥusnā doktrininin söz-merkezi söz-imgesi; al-Razzāq 99 İsm-i Hüsnâ söz-yapısının söz-imgesi.
'Abd al-Razzāq al-Ṣan'ānī, *al-Muṣannaf* (9. yüzyıl başları)
'Abd al-Razzāq al-Ṣan'ānī · 827Klasik İslamî hadis-edebiyatının söz-merkezi 11-cilt mecmuası; klasik Sünnî hadis-âlimi söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapı.
Uluslararası Karşılıkları
- Arapça'Abd al-Razzāq (عبد الرزاق)
- Farsça'Abd al-Razzāq
- UrducaAbdul Razzaq
- Türkçe (yan-formlar)Abdürrazzâk / Abdurrezak / Abdulrezak
Ünlü İsimdaşlar
'Abd al-Razzāq al-Ṣan'ānī
Klasik İslamî hadis-edebiyatının söz-merkezi söz-imgesi (744-827)*Abū Bakr 'Abd al-Razzāq ibn Hammām al-Ṣan'ānī* — klasik İslamî hadis-edebiyatının söz-merkezindeki söz-imge; *al-Muṣannaf* (klasik 11-cilt hadis-mecmuası) yazarı; *al-Tafsīr* yan-form eseri yan-bağlanır. Klasik Sünnî hadis-âlimi söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısı.