Alaeddin
Alaeddin ismi “Dinin yüceliği, dinin yükseliği” anlamına gelir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2025: #439).
Deneyin
Alaeddin İsminin Anlamı ve Kökeni
Alaeddin, Arapça ala (yücelik) ve ed-din (din) sözcüklerinin birleşiminden gelen klasik bir erkek adıdır ve 'dinin yüceliği' anlamına gelir. Tarihte en bilinen taşıyıcısı Anadolu Selçuklu Sultanı I. Alaeddin Keykubad'dır (1188-1237, saltanat 1220-1237); Selçuklu altın çağının sultanı, Konya'dan Alanya'ya uzanan büyük yapıların banisidir. Alaeddin'in Sihirli Lambası masalı ise Binbir Gece Masalları'na Antoine Galland'ın 1710'da yayımlanan çevirisiyle girmiştir. TÜİK kayıtlarında Alaeddin ismine ilk olarak 1867 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1870 yılında 115. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 439. sırayla listelenmektedir.
Arapça ala (yücelik) ile ed-din (din) birleşince 'dinin yüceliği' çıkar. Bu, hükümdarlara ve alimlere verilen onur lakaplarının en tanınmış kalıbıdır; Nureddin ve Selahaddin de aynı yapıdadır. Alaaddin, Alattin ve Aladdin aynı adın yazım kardeşleridir; Batı'nın lambalı Aladdin'i de aslında bu adı taşır, ama öykü ilk kez Galland'ın çevirisinde görülür ve Galland onu Halep'te Hanna Diyab adlı Süryani bir anlatıcıdan duyduğunu yazar. Ad Keykubad'dan önce de vardı: Gurlu Alaeddin Hüseyin ve Harezmşah Alaeddin Tekiş bu adı taşıdı. Anadolu'da onu yaygınlaştıran ise 1220-1237 arasında hüküm süren Anadolu Selçuklu sultanı I. Alaeddin Keykubad'dır; Alanya kalesi ile Kızıl Kule onun dönemindendir.
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 11 Ekim – 7 Kasım
Alaeddin İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Bir adın insanı belirlediğini söyleyemeyiz; ama adların taşıdığı çağrışımlar kültürel olarak paylaşılır ve gerçektir. Arapça kökenli Alaeddin isminde öne çıkan üç özellik:
Maneviyat
İsmin ilk akla getirdiği şey maneviyat: kuşaklar boyu aynı çağrışımla verilmiş, dinî hafızada yeri olan bir ad. Türk isim geleneğinin en köklü katmanlarından biri.
Asalet
Kendi standardını kimse bakmadığında da koruyan bir ağırbaşlılık. Asalet burada unvanla değil, tutumla ölçülür.
Aydınlık
Bu isim aydınlık bir karakterle anılır: güler yüzlü, umutlu, karanlığı büyütmeyen biri. Aydınlık burada şımarıklık değil, iyi niyetin görünen hâlidir.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Alaeddin, klasik Osmanlı yazımıyla Alaeddin — TÜİK kayıtlarında 1867'den itibaren yer alan en köklü Osmanlı erkek adlarından biridir. Anadolu Selçuklu altın çağının kurucusu I. Alaeddin Keykubad'ın (1188-1237) tarihsel ağırlığı adın kültürel taşıyıcısıdır. 19. yüzyıl ortasında zirvede iken modern dönemde kademeli olarak geri çekilmiş; halk söyleyişindeki Alâttin / Alâddin yan biçimlerinin hesaba katılmasıyla toplam kullanım hâlâ klasik dindar ailelerde sürmektedir.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 44.000 kişiden biri
- Nadir
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Alaeddin adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Alaeddin adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: ala (yücelik) Kur'an'da doğrudan bu biçimde geçmez ancak aynı ulüv kökünden türeyen Allah'ın Esmaü'l-Hüsnasından el-Ali (Yüce) Bakara 2:255 Ayetü'l-Kürsi'de zikredilir. Dinin yüceliği tabiri klasik İslami söyleyişinin köklü onursal kavramlarındandır.
Benzer İslami adlar için:
Tarihi Figürler
I. Alaeddin Keykubad
Anadolu Selçuklu dönemi, 1188-1237Anadolu Selçuklu Sultanlığı'nın en güçlü hükümdarıdır. Saltanat dönemi (1220-1237) Selçuklu kurumsallaşmasının zirve dönemini oluşturur; Konya'daki Alaeddin Camii ve Alaeddin Tepesi onun adıyla anılır, Alanya'daki Kızılkule de onun yaptırdığı yapılardandır. Anadolu'nun Türkleşme ve İslamlaşma süreçlerinin kurucu sultanlarındandır.
Ünlü İsimdaşlar
I. Alaeddin Keykubad
Anadolu Selçuklu Devleti'nin 1220-1237 arasında hüküm süren sultanı; dönemi Selçuklu'nun altın çağı sayılır. Konya'daki Alaeddin Camii ve Alanya Kalesi onun dönemiyle özdeşleşmiştir; mimaride, edebiyatta ve ilimde Anadolu Selçuklu kültürünün merkezinde durur.
Alaeddin Atsız
Harezmşahlar hanedanının kurucusu sayılan hükümdar; babası Kutbüddin Muhammed'in 1127'deki ölümü üzerine Harezmşah oldu, 30 Temmuz 1156'da öldü. Sultan Sencer'e bağlılıkla başlayıp Cend ve Mangışlak'ı alarak Harezm'in bağımsızlığının temellerini attı.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaAla el-Din
- FarsçaAlauddin
- Urduca/HintAlauddin
- İngilizce/AvrupaAladdin / Aladin
- Türkçe (diğer yazımlar)Alâeddin / Alâaddin / Alaeddin