Alaeddin
Alaeddin İsminin Anlamı ve Kökeni
Alaeddin, Arapça 'Ala' ed-Din (dinin yüceliği) sözcüklerinin birleşiminden gelen klasik bir erkek adıdır. -eddin sonlu onursal lakap geleneğinin tipik bir örneğidir. Tarihte en bilinen taşıyıcısı Anadolu Selçuklu Sultanı I. Alaeddin Keykubad'dır (1190-1237, saltanat 1220-1237) — Selçuklu altın çağının kurucusu, Konya-Sivas-Erzurum hattındaki büyük yapıların ve Alanya-Sinop kalelerinin banisidir. Halk hikâyesi Alaeddin'in Lambası (Binbir Gece Masalları) da ismin kültürel taşıyıcısıdır.
Arapça Ala ed-Din terkip adı, ala (yücelik) ve ed-Din (din) sözcüklerinin birleşmesinden "dinin yüceliği" anlamına gelir. Klasik İslami -eddin sonlu onursal lakap geleneğinin merkez üyelerindendir; Alaaddin, Aladdin, Alaeddin, Alattin aynı sözcüğün yazım varyantlarıdır. Adın tarihte tanınan figürü Anadolu Selçuklu Sultanı I. Alaeddin Keykubad'tır (1188-1237) — Selçuklu altın çağının mimari ve siyasi inşacısı.
Popülerlik
Alaeddin, klasik Osmanlı yazımıyla Alaeddin — TÜİK kayıtlarında 1850'den itibaren yer alan en köklü Osmanlı erkek adlarından biridir. Anadolu Selçuklu altın çağının kurucusu I. Alaeddin Keykubad'ın (1190-1237) tarihsel ağırlığı adın kültürel taşıyıcısıdır. 19. yüzyıl ortasında zirvede iken modern dönemde kademeli olarak geri çekilmiş; halk söyleyişindeki Alaattin / Alaaddin yan biçimlerinin hesaba katılmasıyla toplam kullanım hâlâ klasik dindar ailelerde sürmektedir.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: ala (yücelik) Kur'an'da doğrudan bu biçimde geçmez ancak aynı -l-v kökünden türeyen Allah'ın Esmaü'l-Hüsnasından el-Ali (Yüce) Bakara 2:255 Ayetü'l-Kürsi'de zikredilir. Dinin yüceliği tabiri klasik İslami söyleyişinin köklü onursal kavramlarındandır.
Tarihi Figürler
I. Alaeddin Keykubad
1190-1237, Anadolu Selçuklu Sultanlığı (saltanat 1220-1237)Anadolu Selçuklu Sultanlığı\'nın en güçlü hükümdarıdır. Saltanat dönemi (1220-1237) Selçuklu kurumsallaşmasının zirve dönemini oluşturur; Alaeddin Camii, Alaeddin Tepesi (Konya) ve Alaeddin Hanı (Alanya) gibi mimari eserler onun adıyla anılır. Anadolu\'nun Türkleşme ve İslamlaşma süreçlerinin kurucu sultanlarındandır.
Uluslararası Karşılıkları
- Arapça'Alā' al-Dīn
- Farsça'Alāuddīn
- Urduca/HintAlauddin
- İngilizce/AvrupaAladdin / Aladin
- Türkçe (diğer yazımlar)Alâeddin / Alâaddin / Alaeddin
Ünlü İsimdaşlar
Sultan Alâ' al-Dīn Keykubâd I
Anadolu Selçuklu altın çağının merkezî pâdişâhı. Konya-başkent dönemi, Alâeddin-Câmii (Konya) ve Alâeddin-Kâlesi (Alanya) yapı mirasının söz; mimarî, edebî, ilmî bakımdan klasik Anadolu Selçuklu altın çağının merkezî yer tutar.
Alâ' al-Dīn Atsız ibn Muhammed
Klasik Hârizmşâhlar hânedânının merkezî pâdişâhı; Selçuklulara karşı Hârizm-bağımsızlığını söz merkeze koyan tarihî figür. Klasik İslam-Doğu geleneğinde onursal vardır.