Andaç

Andaç, Türkçe an- (anmak, hatırlamak) fiil kökünden -daç son ekiyle türeyen ve "armağan, hatıra olarak verilen hediye; anılmayı hak eden" anlamlarına gelen öz Türkçe bir üniseks addır. Türk Dil Kurumu'nun Cumhuriyet Dil Devrimi sürecinde Arapça hediye ve Farsça yadigâr karşılığı olarak önerdiği öz Türkçe alternatiftir. Aynı kök ailesinden andaçlık (hatıra olarak saklanan nesne) ve anı (hatıra) sözcükleri türer. TÜİK kayıtlarında Andaç ismine ilk olarak 1939 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1939 yılında 341. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 435. sırayla listelenmektedir.

Türkçe andaç, Cumhuriyet Türk Dil Devrimi sürecinde üretilmiş öz Türkçe bir kavramsal kelimedir. Aynı kök ailesinden anı, anılmak (hatırlanmak), anıt (büyük hatıra eseri) sözcükleri türer; özellikle Yunus Emre divanının halk-tasavvuf söyleyişte an- kökü temel manevi kavramları üretir. Andaç, klasik Türk söyleyişte yadigâr karşılığı olarak özellikle hatıra-defterleri için kullanılan zarif bir terimdir.