Aran

Aran, Türkçe halk söyleyişte "kuytu, sıcak, korunaklı yer" anlamlarına gelen öz Türkçe bir erkek adıdır. Eski Türkçe aran sözcüğü Kaşgarlı Mahmud'un Divanü Lugâti't-Türk'ünde kayıtlıdır; aynı kökten aranmak (sıcak korunaklı yer aramak) ve Türkmen-Azeri söyleyişte aran (ovalık-sıcak yer) sözcükleri gelir. Azerbaycan'ın Aran bölgesi (güney Kafkasya ovalık alanı) bu adı taşır. Cumhuriyet sonrası öz Türkçe doğa-coğrafya erkek adlarının nadir tercihlerindendir.

Türkçe aran — iki olası etimoloji: (1) Eski-Türkçe aran (ağıl, hayvan barınağı; kuytu yer) kök kelimesinden; hayvancılık sözlüğünün kadim üyelerinden, Divanü Lugâti't-Türk'te (1074) kayıtlıdır. (2) Kafkaslardaki tarihsel Arran bölgesi (Aran — günümüz Azerbaycan-Kafkas coğrafyası) adından. Orta Çağ Fars Arap kaynaklarında Arran Kura-Aras nehirleri arasındaki verimli ova bölgesini tanımlar; Sasani-Arap-Selçuklu sınır bölgesi olarak tarihi önem taşır. Türk Azerbaycan kültürel coğrafya belleğinde Aran sıcak ova tarım bölgesi anlamıyla yaşar.