Ömür

Ömür, Arapça 'umr — '-m-r (uzun yaşamak, mamur etmek) kökünden "yaşam süresi, hayat, var oluş zamanı" anlamına gelir. Müemmer (uzun ömürlü), imar (mamur etme), umran (yapı, medeniyet) aynı köktendir. Kur'an'da 'umr sözcüğü ve türevleri birden fazla yerde geçer; insanın yaşam süresinin Allah'ın takdirinde olduğunu vurgulayan ayetler vardır. Türkçede hem erkek hem kız adı olarak kullanılan üniseks bir tercihtir; TÜİK verilerine göre kadın erkek dengesi yakındır.

Arapça 'umr, '-m-r (uzun yaşamak, mamur etmek, bir yeri yapılı tutmak) kökünden gelir. Aynı kökten 'amara (yapı yaptı, mamur etti), 'umran (yapılı düzen, medeniyet — İbn Haldun'un tarih felsefesinin temel terimi), imar (yapım, inşa) gelir. Aynı kökten ayrıca el-mu'ammar (uzun ömür verilmiş kişi), el-'umrah (umre — küçük hac, ziyaret etmek anlamından) türetilmiştir. 'umr, hem zaman süreklilik (yaşam süresi) hem mekan süreklilik (yapılı düzen) anlamlarını birleştiren zengin bir Sami kökünün ürünüdür. Türkçeye Osmanlı dini edebi yoluyla ömür olarak girmiş; aynı kökten imar (Cumhuriyet imar terminolojisi) ve umre (İslami terim) Türkçede ayrı sözcükler olarak yerleşmiştir. Kişi adı olarak hem erkek hem kadın için kullanılan bir Türk-İslam tercihidir.