Ateş

Ateş, Farsça atash — Pehlevicedeki ataxsh sözcüğünden, Hint-Avrupa kökü atar (kutsal ateş) ile akraba — "ateş, alev, yakıcı sıcaklık ışık kaynağı" anlamına gelir. Avesta dininin (Zerdüştlük) merkezi sembolü olan kutsal ateşten beri Hint-İran kültürlerinin temel imgelerinden biri. Türkçeye Osmanlı döneminde girmiş ve hem doğa elementi adı hem güçlü tutkulu erkek adı olarak yerleşmiştir.

Farsça atash, Pehlevicedeki ataxsh sözcüğünden gelir; Hint-Avrupa kökü atar/atr (kutsal ateş) ile akrabadır. Bu kök, Sanskritçe agni (ateş — Agni tanrısının adı) ve Latince ater (kara, yanmış) ile uzaktan ilişkilidir. Avesta dininin (Zerdüştlük; M. Ö. 6. yüzyıl) merkez sembolü olan ataş (kutsal ateş) Pers kültürünün ruhani hatırasında baş yer tutar; Zerdüşt tapınakları ateşkede (ateş evi) olarak adlandırılır. Türkçeye Osmanlı yoluyla girmiş ve doğa element adlarının (Ateş, Toprak, Su, Yağmur, Bora) Türkçe ad türetme geleneğinde yer almıştır. Klasik Osmanlı divan şiirinde ateş-i aşk (aşk ateşi) kalıcı bir tasavvuf imgesidir.