Ay ismi “Yer yuvarlağının uydusu olan gök cismi, kamer” anlamına gelir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 1969: #517).
Deneyin
Ay İsminin Anlamı ve Kökeni
Ay, Dünya'nın doğal uydusu olan ve geceleri gökyüzünü aydınlatan gök cisminin adıdır. Türkçede 'kamer' olarak da bilinen bu sözcük, kadın ismi olarak kullanıldığında gökyüzünün bu büyüleyici ışığını çağrıştırır. TÜİK kayıtlarında Ay ismine ilk olarak 1926 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1935 yılında 325. sırayla zirvesine çıkmıştır. En son 1969 yılı verilerinde 517. sırayla görülmüştür.
Türkçe ay, "yer yuvarlağının uydusu olan gök cismi; aylık zaman dilimi; parlak ışık kaynağı" anlamındaki köklü ve kadim Türkçe sözcüktür. Eski Türkçe ay aynı anlamda Orhun Anıtları'nda ve Divanü Lugâti't-Türk'te kayıtlıdır; tüm Türk dillerinin ortak kök sözcüklerindendir. Aynı kök ailesinden aydın (parlak, ışıklı) ve aylık (bir ay süresi) sözcükleri türer. Ad yapımında da çok işlek bir öğedir: kadın adlarında bazen 'ışık, nur' anlamı taşır, bazen de adın kız adı olduğunu belirtir (İlkay, Sonay); erkek adlarında ise 'ışık' ya da 'erkek evlat' anlamında kullanılır, kimi zaman Ali'nin yerini alır (Binali yerine Binay, Canali yerine Canay). Türk mitolojisinde Ay Ata (Ay Dede) Gün Ana ile eşleşen ay tanrısıdır; Anadolu'da masallardaki Ay Dede olarak yaşar. Klasik İslami Fars divan şiirinde Ay sevgilinin güzelliğinin standart sembolü olup ay yüzlü, ay parçası ve dolunay güzelliği deyimleri yaygın kullanımdadır.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan kız isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Ay İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
İsimler kişiliği tayin etmez; yine de her ad, hem anlamı hem de taşıdığı tarih yüzünden belli özellikleri akla getirir. Ay deyince öne çıkan üç özellik:
Aydınlık
Aydınlık, bu ismin taşıdığı en sıcak nitelik. Girdiği ortamı canlandıran, umudunu kolay kaybetmeyen, çevresine iyi gelen bir varlık. Türkçede bu nitelik ışıkla anlatılır.
Doğa Sevgisi
Bu isim doğayla kurulan bir bağla anılır: özgür, sade, kalabalıktan çok kırı ve denizi seven bir tavır. Türkçede doğadan alınan adlar en eski ve en sevilen katmandır.
Zarafet
Az sözle anlatan, abartmayan, bir şeyi güzel kılan oranı sezen bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik zarafet. Neyi söylemeyeceğini bilmek de bu inceliğin parçası.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Ay, gökteki ayın adını taşıyan kısa, öz Türkçe bir kız adıdır. 1926'da 338. sırayla kayıtlara girdi ve Cumhuriyet'in ilk yıllarında seyrek de olsa düzenli verilen bir addı: 1935'te 325. sırayla zirvesine ulaştı ve 1930'ların sonuna dek 345 ile 375. sıralar arasında kaldı. Sonrasında ancak arada bir görüldü: 1951'de 405. sıradaydı. Son kaydı 1969'da 517. sıradadır; o yıldan beri TÜİK listesinde görünmüyor.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 2.300.000 kişiden biri
- Çok nadir — 500 kişiden az
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Ay adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Ay adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Mitolojik Kökeni
Türk-Altay Tengri kozmolojisinde Ay Ata (Ay Dede) gökyüzünün ışıklı erkek tanrısıdır; Gün Ana ile birlikte göğün ikili tanrı çiftini oluşturur. Altay-Sibirya Türklerinin İslam öncesi inanç sisteminde dolunay gecenin bekçisi, hilal ise av saatlerinin belirleyicisi olarak kutsanırdı. Şaman geleneğinde Ay'a adak ritüelleri özellikle kadınların doğurganlık ve çocuk sağlığı dileklerini barındırırdı. Oğuz Kağan Destanı'nda Oğuz'un annesinin adı Ay Kağan'dır; destan, Ay Kağan'ın Oğuz'u dünyaya getirişini anlatarak başlar.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- TürkçeAy
- Azerbaycan TürkçesiAy
- KazakçaAy (Ай)
- UygurcaAy