Aydoğan

Aydoğan, Türkçe compound: ay ("ay-gezegeni; klasik halk-türkçesinin söz-merkezindeki gök-cisim söz-yapısı; Ay-Tengri yan-form klasik Türk-Altay söz-örgüsünün söz-merkezindeki gök-cisim onursal-yan-yorumlu söz-yapısı") ve doğan ("doğmuş, doğan; doğ- fiilinden Türkçe -(g)an sıfat-yapma ekiyle türetilmiş söz-yapısı; klasik halk-türkçesinin söz-yapısı; ayrıca doğan-kuş — şahin-cinsi yan-form söz-yapısı, klasik Türk-cengî söz-imgesi") söz-unsurlarının terkibinden ay-gibi-doğan, ay-aydınlığında-doğan, ay-zarafetinde-doğan anlamlarına gelir. TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu Ay gibi doğan manasında nitelendirir. Klasik Türkçü compound söz-yapılarının söz-merkezindedir; ay- başlangıçlı klasik Türkçü compound söz-yapıları klasik Anadolu halk-zarafet-jargonunun söz-merkezindedir; Ayhan (ay-han), Aytaç (ay-tâcı), Aytuğ (ay-tuğu), Aybars (ay-pars), Aybüke (ay-büke), Aybike (ay-bike), Aytekin (ay-tekin), Ayberk (ay-berk), Aysel (ay-sel), Aynur (ay-nur), Ayşe-gül (ay-şe-gül) yan-örgüsü oluşmuştur. -doğan sonlu klasik Türkçü compound söz-yapıları klasik Türk-Altay söz-örgüsünün söz-merkezindedir; Aydoğan, Sundoğan, Tundoğan, Erdoğan (Türkçü compound söz-yapısı) yan-örgüsü oluşmuştur. Cumhuriyet sonrası Türkçeleştirme dalgasının modern erkek-adı türetimlerindendir; klasik Türkçü-zarafet söz-yapısının söz-imgesi. 100 yıllık TÜİK derinliğiyle 2025'te #436 sıradadır.

Türkçe Aydoğan, iki Eski Türkçe söz-unsurunun birleşmesiyle yapılmış compound söz-yapısıdır: ay ("ay-gezegeni; klasik halk-türkçesinin söz-merkezindeki gök-cisim söz-yapısı; Eski Türkçe ay — klasik Türk-Altay söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı; Ay-Tengri yan-form klasik Türk-Altay-mitolojik söz-örgüsünün söz-merkezindeki gök-cisim onursal-yan-yorumlu söz-yapısı; klasik Pers söz-örgüsünde māh — ay yan-yorumlu söz-yapısı yan-bağlanır") ve doğan ("doğmuş, doğan; doğ- fiilinden Türkçe -(g)an sıfat-yapma ekiyle türetilmiş söz-yapısı; klasik halk-türkçesinin söz-yapısı; ayrıca doğan-kuş — şahin-cinsi yan-form söz-yapısı, klasik Türk-cengî söz-imgesi yan-yorumlu söz-yapısı; klasik Anadolu halk-cengî söz-örgüsünde doğan-bey, doğan-baş, doğan-yiğit yan-form söz-yapıları yer alır"). TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu Ay gibi doğan manasında nitelendirir. Klasik Türkçü compound söz-yapılarının söz-merkezindedir; ay- başlangıçlı klasik Türkçü compound söz-yapıları klasik Anadolu halk-zarafet-jargonunun söz-merkezindedir; Ayhan ("ay-han; klasik Türkçü compound söz-yapısı"), Aytaç (ay-tâcı), Aytuğ (ay-tuğu), Aybars (ay-pars), Aybüke (ay-büke; bk. Aybüke maddesi), Aybike (ay-bike; bk. Aybike maddesi), Aytekin (ay-tekin), Ayberk (ay-berk; bk. Ayberk maddesi), Aysel (ay-sel), Aynur ("ay-nur; bk. Aynur yan-form söz-örgüsü; Günnur yan-form söz-yapısının söz-merkezi yan-form"), Ayşan ("ay-şan; bk. Ayşan maddesi yan-form söz-örgüsü"), Aysu (ay-su), Ayşegül (ay-şe-gül), Aysun (ay-sun), Ayça (ay-ça) yan-örgüsü oluşmuştur. -doğan sonlu klasik Türkçü compound söz-yapıları klasik Türk-Altay söz-örgüsünün söz-merkezindedir; Aydoğan ("ay-gibi-doğan; bu yan-form söz-yapısı"), Sundoğan (yan-form söz-yapısı), Tundoğan (yan-form), Erdoğan ("er-doğan; bk. Erdoğan maddesi yan-form söz-örgüsü; klasik Türkçü-cesur compound söz-yapısı; modern Türk siyâset-tarih söz-örgüsünde söz-merkezindeki figürlerden") yan-örgüsü oluşmuştur. Cumhuriyet sonrası Türkçeleştirme dalgasının modern erkek-adı türetimlerindendir; klasik Türkçü-zarafet söz-yapısının söz-imgesi. Aydoğan özellikle 1925'ten itibaren laik-Türkçü orta-tabaka ailelerinin sevdiği zarif modern erkek-adı oldu; klasik Türkçü-Cumhuriyetçi söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı. Klasik Türk halk-edebî söyleminde aydoğan-zarafet, aydoğan-yiğit, aydoğan-soylu yan-form-yan-örgülü söz-yapıları zarafet söz-örgüsünün söz-imgeleridir.