Azize
Anlam ve Köken
Azize, Arapça 'azīza (عزيزة) — '-z-z (üstün-onurlu olmak) kökünün dişil sıfat formu — "aziz, üstün, onurlu kadın" anlamını taşır. TDK'nın ermiş kadın karşılığı, sözcüğün Anadolu halk-dilindeki saygın-mistik anlamını yansıtır. Aynı kökten al-'Azīz (Allah'ın esma'sından — Aziz, Üstün; aynı zamanda Hz. Yusuf kıssasındaki Mısır vezirinin lakabı), İzzet, Aziz türetilmiştir. 176 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2025'te #331 sıradadır.
Arapça 'azīza (عزيزة), '-z-z ("üstün-güçlü olmak; aziz-onurlu olmak") kökünün dişil sıfat-isim formudur — "aziz, üstün, onurlu kadın."; al-'Azīz (Allah'ın esma'sından), al-'Izza (izzet), Aziz (eril sıfat — Yâ Azîz duada Allah'a hitap), Azize (dişil) türetilmiştir. TDK'nın ermiş kadın karşılığı, sözcüğün Anadolu halk-dilindeki azize (kadın evliya, kadın ermiş) anlamını yansıtır; bu kullanım özellikle Hıristiyan-Latin geleneğindeki santa/santissima (kutsal kadın) ile paralel-anlamlı sayılabilir. Hz. Peygamber'in eşi Hz. Hatîce gibi azize sıfatı taşıyan kadın-figürlerinin Türk-İslam tasavvuf-halk geleneğindeki yerini de yansıtır.
Popülerlik
Azize, 1850 TÜİK kayıtlarında 100-300 sıralarında bulunur ve 19. yüzyıl Anadolu dindar saray-elit ailelerinin sevdiği klasik kız adı oldu. 20. yüzyıl boyunca dindar Türk-İslam ailelerinde 200-500 sıralarında istikrarlı kaldı; 2025'te #331 sıradadır.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: al-'Azīz (Aziz, Üstün) Allah'ın esma'sından biridir; ayrıca Hz. Yusuf kıssasında Mısır vezirinin (Hz. Yusuf'u satın alan) lakabı olarak Yusuf Suresi'nde geçer. Azize dişil-form olarak Allah'ın al-'Azīz sıfatının insanî yansıması niyetiyle koyulan klasik bir tercihtir. Türk-İslam ailelerinde özellikle dindar saray-elit çevrelerinde sevilirdi.
Uluslararası Karşılıkları
- Arapça'Azīza (عزيزة)
- Farsça'Azīzeh
- UrducaAziza
- BoşnakçaAziza
Ünlü İsimdaşlar
Azize Caferzâde
YazarAzerbaycanlı Türk yazar ve folklor araştırmacısı (1921-2003); Azerbaycan Türkçesi edebiyatının önemli kadın isimlerinden.
Azize İsmi En Yaygın Hangi İllerde?
TÜİK 2025 verilerine göre Azize isminin en çok kullanıldığı iller.